76 De diepte der zeeën. 
vorm en tusschen beiden in over een kleinen afstand eene zeer fijne capillaire 
doorsnede, waarnaast eene kleine zakvormige verwijding volgt. 
Bij het te water gaan is het kwikreservoir beneden; de kwik staat dan, ín 
aaneengeschakelde verbinding met de kwikmassa in het reservoir, tot zekere 
hoogte in de buis, en daalt, naar mate de thermometer in kouder waterlagen 
komt. Wordt in de gewilde diepte de thermometer omgekeerd, dan breekt de 
kwikkolom af in de capillaire vernauwing (fig. 4); het reservoir komt boven en 
wat er aan kwik buiten de vernauwing in de buis was, welke nu onder is, valt 
daarin naar beneden, en geeft, na het ophalen, op eene aan dat einde empirisch 
aangebrachte schaal, na toepassing van eene correctie voor de temperatuur, welke 
het kwik dan heeft aangenomen, de gezochte temperatuur aan, op voorwaarde 
dat de uitzetting, welke het kwik in het reservoir bij het passeeren van de war- 
mere bovenlagen ondergaat, niet het gevolg heeft, dat na de omkeering nog kwik 
in de kwikbuis valt. Om dit te voorkomen dient de verwijding in de buis. Bij 
groote warmteverschlllen, zooals zij juist in de tropen voor kunnen komen en bij 
langen duur van het ophalen, moet intusschen op bedoelde mogelijkheid gerekend 
worden, welke door de trilling, waaraan de draad, dus ook het instrument onder- 
hevig is, in de hand kan worden gewerkt. - 
Voor de bepaling van diepzeetemperaturen is ook met goed gevolg gebruik 
gemaakt van de ook voor andere doeleinden gebezigde maximum- en minimum- 
thermometers, waarbij de aanwijzing van de uiterste temperaturen, welke de 
thermometer op eenig oogenblik aanwees, wordt vastgelegd door stalen index- 
staafjes, welke met eenige wrijving in de thermometerbuis verschuiven kunnen. 
Zij worden door een kwikkolom, waar zij niet in kunnen dringen, voortgeschoven 
en behouden hun plaats, totdat zij met behulp van een magneetje, weder op de 
kwikkolom teruggebracht worden !). Ook bij deze thermometers moet men be- 
dacht zijn op eene mogelijke verplaatsing van de indexstaafjes door sterke fril- 
lingen van den loodingsdraad. 
Waterscheppers. Voor het onderzoek van de samenstelling van het zeewater 
op verschillende diepten heeft men instrumenten noodig, waarmede uit de ge- 
wenschte diepte eene hoeveelheid water kan worden bovengebracht, zonder dat dit 
met water van andere diepten vermengd wordt. De voor dit doel geconstrueerde 
waterscheppers bestaan uit een cylindrisch reservoir, boven en onder van afslui- 
tingen voorzien, welke bij het dalen van het instrument zoo wijd openstaan, dat 
eene vrije doorstrooming van het water gewaarborgd is, en op de gewilde diepte 
waterdicht worden afgesloten. Dit laatste wordt verkregen, hetzij door de wer- 
king van een schroef bij het ophalen, hetzij doordat een valgewicht langs den 
draad, waaraan het instrument hangt, de sluitinrichting te werk stelt. 
Bij den waterschepper van PETTERSON zijn wand en deksels van eboniet 
vervaardigd en drie-dubbel (fig. 5). In de aldus zeer goed tegen temperatuurs 
verandering beschutte binnenruimte is een thermometer geplaatst. Wordt deze bij 
1) Voor meerdere bijzonderheden betreffende kantel (D. kipp-) thermometers enz. zie o.a. 
O. KRÜMMEL, Ozeanographie 1. 
