Algemeen overzicht van de diepten in de zeeën van den O.L. Archipel. 89 
min of meer afgesloten bekkens vormen, een feit van gewicht met het oog op 
de temperatuur van de daarin besloten watermassa’s. In een ander hoofdstuk 
van dit werk wordt dit punt afzonderlijk behandeld. 
De zuidwestelijke en zuidelijke buitenrand van het aziatisch-australisch vaste- 
landsplat vormt met het daaraan grenzend zeegebied van den Indischen Oceaan, 
voor zoover de nog weinig talrijke loodingen ten zuiden van Java eene beoor- 
deeling toelaten, eene dubbele slenk van groote uitgestrektheid en regelmaat. 
Sumatra, Java en de Kleine Soenda-eilanden vormen tot nabij het australisch 
vastelandsplat een 3500 K.M. (ruim 30°) langen boogvormigen rug van groote 
hoogte. Buiten dien eilandenrug en daaraan evenwijdig loopt in den Indischen 
Oceaan eerst eene inzinking, welke ongeveer ter hoogte van den equator geringe, 
verder Z.O.-waarts allengs toenemende diepten heeft; bezuiden het eiland Java 
werd daarin door de „Planet” meer dan 3000 M. gelood. 
Verder buitenwaarts volgt op deze inzinking een rug, welke eveneens in het 
N.W. het hoogst, van 3° N.br. tot 5°,5 Z.br. de eilandenreeks bewesten Sumatra 
vormt, en zich bez. Straat Soenda en Java, steeds evenwijdig aan de algemeene 
strekking van de kust, als onderzeesche rug met oostwaarts toenemende diepten 
van ruim 2000 M. voortzet. Buiten dezen rug is weder eene daaraan evenwijdig 
loopende inzinking, waarin bewesten Sumatra in den Mentfawei-trog meer dan 
5000, bez. Java (door de „Planet”) in den Java-trog tot 7000 M. diepte gelood 
werd. Nog verder buitenwaarts is de diepte minder, doch voor zoover bekend 
overal groot (tusschen nagenoeg 5000 en 6000 M.), behoudens de geisoleerde 
bodemverheffingen, welke als Christmas-Island en North Keeling-Island tot boven 
den waterspiegel reiken. Bezuiden de Kleine Soenda-eilanden is het geschetste 
regelmatig verloop verbroken door de bodemverheffing, welke de eilanden Soemba, 
Savoe, Rotti en Timor vormt. De bovenbedoelde diepe inzinking is wellicht de 
meest regelmatig gevormde en langste aaneengeschakelde diepzeeslenk. 
De in dit deel van den Indischen Oceaan bekend geworden diepten doen 
vermoeden, dat de diepzeebodem hier een geheel ander, veel minder geacciden- 
teerd oppervlak heeft dan dat van het oostelijk deel van den Archipel; wel 
“echter vindt men dit weder in het zeegebied ten Noordwesten van Straat Malakka 
(Nicobaren en Andamanen). 
Aan den noordkant van het aziatisch-australisch vastelandsplat, tusschen 
Borneo en het vasteland van Azië, neemt de algemeene diepte minder snel en 
op eenigszins onregelmatige wijze toe. Over eene groote uitgestrektheid zijn 
trouwens in dit gedeelte van de Chineesche zee de diepten nog weinig bekend. 
Intusschen, al zal het misschien later blijken, dat van de vele in den tijd der 
groote zeilvaart gerapporteerde riffen sommigen dezelfde waren als reeds met 
andere plaatsaanduiding te voren waren vermeld, toch mag met zekerheid wor- 
den aangenomen, dat de zeebodem benoorden Borneo tot aan den 12den Breedte- 
graad, daar waar de zeekaarten tal van riffen en de vermelding „dangerous ground” 
aangeven, zeer geaccidenteerd is en dat daar over een groot oppervlak talrijke 
bodemverheffingen uit diepten tusschen de 1000 en 2000 M. tot aan het oppervlak 
reiken. Uit de omstandigheid, dat de talrijke, ten behoeve van de stoomvaart 
