Opmerkingen betreffende de temperatuur 
van het Zeewater. 
Hoewel het onderzoek van de temperaturen van het zeewater in verschillende 
diepten, zoowel wat de vlakzee als wat de diepzee aangaat, tot dusver in den 
O.1. Archipel nog zeer beperkt is gebleven, zijn daaromtrent toch reeds eenige 
vermeldenswaardige bijzonderheden aan den dag gekomen, waarvan in het hier 
volgende een résumé zal worden gegeven. Tot goed begrip daarvan mogen eenige 
algemeene beschouwingen voorafgaan omtrent de rol, welke de temperatuur bij 
de verdeeling en de onderlinge beweging van de verschillende watermassa’s van 
den oceaan vervult. 
De inwendige oorzaken, welke in eene zeewatermassa, welke niet door me- 
chanische krachten in beroering wordt gebracht nagenoeg uitsluitend het soortelijk 
gewicht of de dichtheid van de verschillende deelen dier massa bepalen, zijn: 
de temperatuur en het zoutgehalte. Wel komen in het zeewater ook andere stoffen 
dan zouten, hetzij scheikundig gebonden, hetzij in fjnverdeelden toestand gemengd 
voor, doch het percentage daarvan is in vergelijking van dat der opgeloste zouten 
zoo gering, dat zij, behoudens in één nader te vermelden opzicht, n.l. waar het 
geldt den invloed op de doorzichtigheid van het water, buiten bespreking kun- 
nen blijven. 
Eene watermassa kan alleen dan in inwendig evenwicht verkeeren, wanneer 
in elke horizontale laag temperatuur en zoutgehalte overal gelijk zijn, en tevens 
tusschen die grootheden der opvolgende lagen een bepaald verband bestaat. Voor 
de watermassa der zee komt deze toestand niet voor, omdat aan haar oppervlakte 
altijd atmosferische invloeden werkzaam zijn, welke doorloopend tot evenwichts- 
verstoring aanleiding geven. Bovendien wordt het water van den oceaan voort- 
durend in beweging gehouden door de getijwerking, een gevolg van de algemeene 
aantrekking en van de beweging der aarde om hare as en ten opzichte van de 
andere hemellichamen van ons zonnestelsel. Ook zullen scheikundige omzettingen, 
. welke in het inwendige van de watermassa plaats grijpen eenige verstoring van 
het inwendig evenwicht kunnen veroorzaken. 
De dichtheid van het zeewater wordt vergroot door afkoeling en door ver- 
meerdering van het zoutgehalte, zij wordt verkleind door verwarming en door 
vermindering van het zoutgehalte. Werken twee van deze oorzaken met tegen- 
