104 Opmerkingen betreffende de temperatuur van het Zeewater. 
Omtrent de overdracht van warmte aan en door het zeewater door straling 
is nog weinig met zekerheid bekend. De straling van het wateroppervlak naar 
de atmosfeer wordt als vrij belangrijk aangenomen. 
De zonnewarmte dringt vrij diep in het zeewater door, te dieper, naarmate 
het helderder is, dus naarmate daarin minder vaste stoffen in fijnverdeelden toe- 
stand zwevende voorkomen. Evenals bij de verwarming van lucht het geval is, 
spelen zij ook bij het water bij de bestraling door de zon een belangrijke rol. 
Door de in den laatsten tijd op het gebied van de straling ingestelde onderzoe- 
kingen is nl. gebleken, dat de lichtende straling, welke door de in het water 
zwevende kleine deeltjes wordt opgevangen, wordt omgezet in donkere straling 
(van grootere golflengte), welke gereedelijk door het heldere water, dat zich tus- 
schen die vaste deeltjes bevindt, wordt geabsorbeerd. Die deeltjes verspreiden de 
aldus gemetamorphoseerde warmte in het omringende water, waardoor deze vorm 
van warmte wel wordt opgenomen, terwijl daarentegen de lichtende straling, 
rechtstreeks van de zon afkomstig, het volkomen heldere water passeert, zonder 
daaraan noemenswaard warmte af te geven. Diensvolgens zal een waterlaag van 
zekere dikte, welke boven troebel, beneden helder is, door de zonnestralen boven 
sterk, onder weinig verwarmd worden; de bovenlaag werkt in dit geval als een 
scherm. Is daarentegen de bovenlaag zeer helder, een dieper gelegen laag troebel, 
dan zal deze laatste eene betrekkelijk veel sterkere verwarming ondergaan, en er 
dus in dit geval eene geheel andere temperatuurverhouding optreden. 
De verticale convectie is de belangrijkste oorzaak van uitwisseling van warmte 
tusschen hoogere en diepere waterlagen. Tot juist begrip van hetgeen onder die 
uitdrukking is te verstaan, moge de navolgende beschouwing dienen. 
Daar, vooral in de tropen, de lucht boven het zeeoppervlak op eene hoogte 
van 3 à 5 M. reeds vrij droog is, is de verdamping vooral door de sterke ver- 
warming vrij sterk. Hierdoor wordt in de eerste plaats een groot deel van de 
door de zon aan het water medegedeelde warmte gebonden — bij eene dage- 
lijksche verdamping van minstens 5 m.M. zeewater in de tropen bedraagt zulks 
wel ongeveer de helft —, in de tweede plaats het zoutgehalte aan de oppervlakte 
vergroot. Wel is waar is de overschietende zonnewarmte nog voldoende om een 
oppervlakkige laag van 3 à 4 m.M. dikte 1° C. in temperatuur te doen stijgen, 
maar de vermindering, welke de dichtheid hierdoor ondergaat, weegt lang niet 
op tegen de vergrooting van de dichtheid, welke, tengevolge van de verdamping, 
uit de sterkere concentratie ontstaat. Het onmiddellijk aan de oppervlakte liggende 
water zal dus, wordt het door de zon beschenen, in korten tijd, hoewel warmer, 
nochthans zwaarder zijn dan het water van de daaronder gelegen laag. Maar 
zoodra dit ook maar in geringe mate het geval is, moet het verbroken evenwicht 
worden hersteld, en geschiedt dit doordat de deelen van de zwaardere bovenlaag 
als kleine volumina gaan zinken, en vervangen worden door gelijke hoeveelheden 
van de daaronder gelegen laag. Bij deze uitwisseling, welke op elk punt plaats 
heeft als eene in hoofdzaak verticale daling van zwaardere, en rijzing van lichtere 
waterstroompjes, heeft tevens dadelijk eenige uitwisseling van warmte door con- 
tactgeleiding en door menging plaats. Zoolang de oorzaak duurt, zal ook het 
