d Opmerkingen betreffende de temperatuur van het Zeewater. 109 
de spronglaag gelegen waterlaag, waarin de convectiewerking overwegend sterker 
is, meer in het bijzonder kan worden aangeduid als de convectielaag. 
Beneden de spronglaag zullen de dalende en rijzende convectiestroompjes 
steeds meer elkaars temperatuur- en zoutgehalte aannemen en een met toenemende 
diepte allengs meer in elk opzicht homogeen mengsel gaan vormen. 
Naarmate zij minder in temperatuur verschillen zal er minder warmte door 
convectie naar de diepte worden overgedragen en zal deze overdraging langzamer 
gaan; voor een zelfde verschil in temperatuur zal dus allengs grooter dieptever- 
schil noodig zijn; van daar dat beneden de spronglaag de temperatuurkromme 
eene progressieve daling vertoont. Op eene bepaalde diepte zal ook deze convectie 
nagenoeg geheel ophouden, en de overdraging van warmte naar de nog diepere 
lagen bijna uitsluitend door geleiding geschieden. De diepte, waarop deze toe- 
stand intreedt, zal vermoedelijk die zijn, waar de temperatuur uiterst langzaam 
en nagenoeg evenredig met de diepte gaat afnemen; zij is dus bezwaarlijk met 
eenige scherpte aan te geven (in het geval van fig. 14 wellicht ongeveer 2000 M.) 
en zal plaatselijk verschillend zijn naarmate er al of niet grootere, doorstaande 
zeestroomingen in het spel komen. Is dit laatste op eene bepaalde wijze het 
geval, dan kan het temperatuurverloop een geheel ander karakter dragen dan 
dat, hetwelk door fig. 14 wordt voorgesteld, bij welke waarneming plaatselijk 
geen stroom werd geconstateerd, hoewel zij viel in het midden van den Indischen 
noordequatoriaalstroom in den winter van het noorder halfrond (18 Februari 1899, 
tusschen 8 en 12 uur voormiddag), en het bestek in dat etmaal een stroom van 
14 zeemijlen om de W.Z.W. aangaf. 
In de bekkens van den Indischen Archipel heeft het temperatuurverloop over 
het algemeen hetzelfde karakter als dat van fig. 14, zij het dan ook, dat de 
spronglaag soms minder scherp afgeteekend is. 
Blijkens de tot dusverre gedane waarnemingen reikt de spronglaag, beant- 
woordende aan het gestelde criterium: minstens 2° C. afneming in temperatuur 
bij 25 M. toeneming van de diepte, zelden dieper dan 200 M., maar zij is ove- 
rigens geenszins beperkt tot eenige bepaalde diepte onder het oppervlak. Onder 
bepaalde omstandigheden kan zij zelfs geheel aan de oppervlakte liggen. Hoewel 
dit geval zich, voor zoover bekend, in den Indischen Archipel niet voordoet, 
moge het volledigheidshalve hier nader worden beschouwd. 
Een spronglaag, onmiddellijk aan de oppervlakte, is o.a. geconstateerd daar, 
waar een krachtige oppervlaktestroom van hooge temperatuur bestaat, zooals 
men dien in den Atlantischen Oceaan aantreft (Guinee-stroom, Benguela-stroom). 
In dit geval gaat de menging, veroorzaakt door het betrekkelijk langzaam proces 
der convectiestrooming, gepaard met eene van krachtiger aard, welke een gevolg 
is van de snelheid, waarmede de niet zeer dikke laag warm water zich over de 
dieper gelegen koelere lagen beweegt. Hierdoor ontstaat een wrijvingsproces, dat 
aanleiding moet geven tot eene menging, het sterkst op eene bepaalde diepte, 
verschillend naar omstandigheden, en afnemend in intensiteit, zoowel naar boven. _ 
als naar beneden. Het gevolg hiervan is, dat de bewegingsenergie van den war- 
men oppervlakte-stroom op de diepere lagen wordt overgedragen, en tegelijkertijd 
