es 
Opmerkingen betreffende de temperatuur van het Zeewater. 113 
Bij de hier volgende beschouwing van den toestand, zooals hij, blijkens de 
tot dusverre gedane waarnemingen, in de bekkens van den Archipel is, zal voor 
het grootste daarvan, de Banda-zee, worden aangegeven, waarom en hoe de 
constante temperatuur der homotherme dieptelagen bewaard moet blijven. Voor 
de andere bekkens geldt dan mutatis mutandis eene overeenkomstige beschouwing. 
Banda-zee. Het dieptewater van dit bekken heeft beneden eene diepte, welke 
tusschen 1600 en 1700 M. ligt, en waarvoor hier eenvoudigheidshalve eene ge- 
middelde waarde van 1650 M. zal worden aangenomen, eene constante temperatuur 
van omstreeks 3°,3 C. Bij de beschouwing van de diepten in den Archipel is 
uiteengezet, dat volgens de diepzeeloodingen de Banda-zee moet worden aange- 
nomen op de genoemde diepte geene horizontale gemeenschap te hebben met 
den Indischen, maar wel met den Stillen Oceaan, en dat de plaats, waar zich 
deze gemeenschap moet bevinden, is gelegen op den rug tusschen de Soela- 
eilanden en Obi Major. 
Het is dus de op omstreeks 1650 M. diepte gelegen waterlaag van iets minder 
dan 3°,3 temperatuur van de Molukken Passage, welke niet anders is dan de 
onafgebroken voortzetting van diezelfde waterlaag in den Stillen oceaan, waardoor 
over den bovengenoemden drempel de homotherme watermassa der Banda-zee 
op hare constante temperatuur wordt onderhouden. Dat dit niet anders kan ge- 
schieden dan door eene voortdurende, zij het dan ook langzame vernieuwing van 
de homotherme watermassa, deze dus niet voortdurend uit onveranderlijk dezelfde 
waterdeelen kan blijven bestaan, zal hier nader worden uiteengezet. 
Ten gevolge van de verbinding met den Indischen en den Stillen Oceaan 
door tal van passages, moet het oppervlak van de binnenzeeën van den Archipel, 
als één geheel beschouwd en zeer geringe plaatselijke en tijdelijke verschillen 
daargelaten, met die oceanen op éénzelfde niveau blijven. Het water van de 
bovenlagen in den Archipel, evenals dat van de overige tropische zeeën tot eene 
betrekkelijk groote diepte aan eene voortdurende, sterke verwarming en aan de 
oppervlakte aan eene sterke verdamping onderhevig, zal dus ook aan de alge- 
meene poolwaartsche beweging van de equatoriale oppervlaktelagen deelnemen. 
Terwijl in den open oceaan de aanvulling van dit aldus afvloeiende water ge- 
schiedt door de zéér langzame toestrooming van het koude dieptewater, waarvan 
het stroomprofiel eene enorme uitgestrektheid en groote diepte (hoogte) heeft, 
moet de tot behoud van het evenwicht noodzakelijke aanvulling voor het Archi- 
pelgebied geschieden door de gezamenlijke passages uit de beide oceanen, van 
welke passages een aantal op het aziatisch-australisch vastelandsplat liggen dus 
weinig diep zijn, en ook van alle overige de diepte gering is in vergelijking met 
die van de diepzee der oceanen. De aanvulling geschiedt dus door een samenstel 
van binnenloopende stroomen, waarvan het totaal-profieloppervlak beperkt is 
tegenover het horizontaal oppervlak van de gezamenlijke binnenzeeën van den 
Archipel. De afvloeiing van de bovenste waterlaag geschiedt aan de oppervlakte; 
de aanvullingsstroomen zullen over het algemeen in de diepere lagen voorkomen. 
Zij zullen eene eenigszins grootere totale hoeveelheid water aanvoeren dan er aan 
de oppervlakte afstroomt, omdat daar ook water door de verdamping verdwijnt. 
8 
