120 Opmerkingen betreffende de temperatuur van het Zeewater. 
van G. ScHorr, behoorende bij het werk „Wissenschaftliche Ergebnisse, etc.” 
der Valdivia-expeditie, in welke kaarten al het in 1902 bekende waarnemings- 
materiaal met groote zorg verwerkt is, wordt de temperatuur in 600 M. diepte 
met 10°%2 tot 10°,7 aangegeven, op 800 en 1000 M. diepte met 10°,2 en 10°,3, 
op grootere diepte als 10°,2. Uit de zeekaarten, welke ten dezen voldoende ge- 
gevens verschaffen, blijkt, dat de diepste verbinding, welke de Soeloe-zee met eenig 
aangrenzend zeegebied heeft, moet liggen in de Siboetoe-passage tusschen het 
eiland Siboetoe en den Soeloe-Archipel over den rug, welke de Soeloe-eilanden 
vormt. Het is dus het water van omstreeks 10°, alzoo van ongeveer 380 M. 
diepte in de Celebes-zee, dat de homoterme dieptemassa der Soeloe-zee op hare 
betrekkelijk hooge temperatuur onderhoudt, en dit water moet langs de Siboetoe 
Passage binnenstroomen. 
Wegens de geringe diepte, waarop zich het boveneinde der homotherme 
massa bevindt, is het wel waarschijnlijk, dat de invloeden van de oppervlakte 
in de ligging van het betreffende isothermvlak vrij groote plaatselijke afwijkingen 
kunnen veroorzaken, voor eene juiste bepaling van de gemiddelde diepte, waarop 
de homotherme laag begint, dus een groot aantal waarnemingen vereischt zal 
zijn, meer althans dan waarover thans wordt beschikt. Wegens de geringe diepte 
zal de overdraging van warmte naar het homotherme water eene betrekkelijk 
snelle zijn, en diensvolgens ook de drempelstroom, waarvan de profieldoorsnede 
niet zeer groot kan zijn, eene groote snelheid moeten hebben. Het water van 
dien stroom vermengt zich eerst met het bodemwater van het bekken met diepten 
boven 500 M., dat zich tusschen de Siboetoe Passage en de Paarlbank uitstrekt 
en wellicht ook met dat van een eveneens ruim 500 M. diep bekken bewesten 
het eiland Soeloe, om van uit deze bekkens door eenige tamelijk diepe toegangen 
zijn weg naar het groote bekken van de Soeloe-zee te vinden. De betrekkelijk 
lange weg, welke aldus het water van de Celebes-zee uit de betreffende diepte 
heeft af te leggen om de Soeloe-zee te bereiken, en de menging, waaraan het bij 
de doorstrooming door de verschillende passages onderhevig moet zijn, geeft aan- 
leiding tot de veronderstelling, dat het de Soeloe-zee bereikt met eene eenigzins 
hoogere temperatuur, dan die, welke de drempelstroom der Siboetoe Passage heeft; 
van daar dat deze hier werd aangenomen 10° te bedragen, welk bedrag dan in 
de drempelstroomen aan den noordkant der genoemde secundaire bekkens iets 
verhoogd zal zijn. Alleen nauwkeurige waarnemingen van de temperaturen der 
verschillende drempelstroomen zullen op dit punt zekerheid kunnen verschaffen. 
De Bali-zee is naar het oosten door diepten van omstreeks 1300 M. met 
de Flores-zee verbonden. Daar de grootste diepte van de Bali-zee, voor zoover 
thans bekend, slechts omstreeks 1500 M. bedraagt, zal in dit bekken nauwlijks 
van eene homotherme dieptemassa sprake kunnen zijn. Volgens eene in 1917 
door het kabelschip „Telegraaf” op 8° 11,7 Z.br. en 116° 8/,7 Ol. gedane waar- 
neming bedraagt daar de temperatuur in 1364 M. diepte 4°,5 C., iets meer alzoo 
dan op overeenkomstige diepte in de Banda-zee, waar zij op 4°,3 C. is te stellen. 
Mentawei-bekken. De onderzoekingen van de Valdivia-expeditie hebben in dit 
bekken het bestaan van eene homotherme dieptelaag aangetoond van omstreeks 
