Opmerkingen betreffende de temperatuur van het Zeewater. 123 
dit detritus daarentegen door sterke strooming over grooten afstand verplaatst 
kunnen worden. Vooral koraalzand wordt dan ook vaak in groote hoeveelheid 
gevonden op mijlen afstand van den naasten levenden koraalgroei, koraalslib op 
nog grooter afstand en in vrij groote diepte, o.a. in de Soeloe-zee ten N.W. 
van N. Oebian op 15 K.M. afstand van de 200 M. grens. 
Beschouwt men nu den bovengenoemden rug tusschen den zuidkant der 
Darvelbaai en het eiland Basilan, dan vindt men daarin slechts één doorgang 
met doorloopende diepten boven 200 M. n.l. de (nog) vrij breede Siboetoe Pas- 
sage. Bovendien zijn er in deze strekking nog vier smallere voren, waarin over een 
groot deel van de lengte de diepte grooter is dan 200 M., maar overigens kleiner. 
De kanten van deze voren zijn over het algemeen steil en bezet met koraalrif. 
Strekking, diepte en gesteldheid van deze voren wekken sterk het- vermoeden, 
dat zij eenmaal eene doorloopend grootere diepte hadden en mede de aanvulling 
van de homotherme dieptemassa der Soeloe-zee bezorgden, doch dat deze functie 
verloren is gegaan ten gevolge van eene vermindering in diepte door de voort- 
durende ophooping van koraalafval. Of zulks daadzakelijk het geval is, dan wel 
of de thans bestaande diepteverhoudingen ook op den oorspronkelijken bodem 
bestonden, zou overigens slechts door diepe boringen ter plaatse zijn uit te 
maken, welke onder de bestaande omstandigheden niet mogelijk zijn. Heeft echter 
zulk een proces van verondieping op den duur ook met de Siboetoe Passage 
plaats, dan zal in verloop van tijd het homotherme water van het Soeloe-bekken 
in temperatuur stijgen. 
Uit het feit, dat zich ook in den keerkringsgordel over het aardoppervlak 
een oceaan van koud water uitspreidt, welke van de atmosfeer slechts gescheiden 
is door een betrekkelijk dunne laag warm water, valt de mogelijkheid af te leiden, 
dat in perioden van sterke en betrekkelijk snelle vervorming van het oppervlak 
der aardkorst van dat koude water eene zoo groote massa aan de oppervlakte 
zou kunnen geraken, dat hierdoor gedurende geruimen tijd een belangrijke invloed 
op het klimaat zou kunnen worden uitgeoefend. Daargelaten de vraag of zoo 
snelle opheffingen en inzinkingen nog zullen gebeuren, dient althans rekening te 
worden gehouden met de mogelijkheid dat zij in vroegere geologische perioden 
kunnen hebben plaats gehad, en tijdelijke klimaatsgesteldheden van bijzonderen 
aard daarin hare verklaring zouden kunnen vinden. 
Opmerking betreffende de scheikundige samenstelling van het 
bodemwater der bekkens in den O.I. Archipel. 
Terwijl in den open oceaan het bodemwater der groote diepten afkomstig 
is uit de poolstreken en zich van daar in een allengs verbreedende en in dikte 
afnemende laag in de eerste plaats over de aaneengeschakelde punten van grootste 
diepte uitspreidt, en tengevolge van de aanraking met den bodem op zijn weg 
naar de equatoriaalstreken allengs eenigermate van samenstelling zal veranderen, 
