Overzicht en bespreking van de uitkomsten der waarhemingen. 175 
Wat in de eerste plaats de uitkomsten der bepalingen van het stikstof-gehalte 
betreft, zien wij dat deze alle water van 1000 meter diepte betreffen en dat de 
temperatuur-verschillen niet groot zijn. Dat wil dus zeggen, dat de temperatuur 
waarbij het water verzadigd zou zijn met zijn stikstof-gehalte, niet veel uiteen 
loopt met zijn werkelijke temperatuur en dat dus het water ook bijna verzadigd 
is met stikstof. Het grootste temperatuur-verschil is 1°,4, Verder zien wij, dat 
steeds de werkelijke temperatuur beneden die van de verzadiging ligt, er is dus 
steeds een (gering) te kort aan stikstof. Volgens KNUDSEN zou dus dit water 
indertijd, toen het aan de oppervlakte was, ook reeds niet geheel met stikstof 
verzadigd zijn en dus aan het afkoelen geweest zijn. Wanneer later meer uit- 
komsten, ook van verschillende diepten, verkregen zullen zijn, kunnen wij wellicht 
daaruit meer besluiten en bijv. uitmaken of het water, dat wij hier in ons gebied 
op 1000 meters diepte vinden, toen het nog aan de oppervlakte zich. bevond, 
naar koudere streken toestroomde. Voor de kennis van de waterbeweging kunnen 
op die wijze bepalingen van het gehalte aan opgeloste stikstof wel degelijk 
bijdragen. 
Wat de uitkomsten der bepalingen van het zuurstof-gehalte betreft, zien wij 
weder, dat alle onderzochte watermonsters een te kort aan zuurstof bezitten. 
Dit te kort is aan de oppervlakte gering maar neemt naar de diepte snel toe. 
Op grootere breedten neemt het gehalte aan opgeloste zuurstof in de diepte 
geenszins zoo sterk af. Duidelijk blijkt dit uit een doorsnede door den westelijken 
Indischen Oceaan, dezelfde doorsnede, die wij al herhaaldelijk hebben gebruikt, 
waarin de zuurstof-gehalten zijn geteekend. Wij zien daar hoe juist in de tropische 
streken, vooral ook onder den aequator, op betrekkelijk geringe diepte het zuurstof 
gehalte reeds zeer laag is. De verdeeling van het zuurstof-gehalte, zooals dat in 
deze doorsnede, die wij weder aan het werk van Dr. BRENNECKE ontleenen, aan 
den dag komt, is zeer fraai in overeenstemming met de opvattingen, die wij op 
grond van de verdeeling van de temperatuur, het zoutgehalte en de dichtheid 
reeds hadden verkregen. Het water uit groote breedten, dat door zijn zwaarte 
daar gezonken, zich in de diepte naar kleinere breedten begeeft, wordt, hoe 
langer het van de oppervlakte af is, steeds armer aan zuurstof. In de in tropische 
streken opstuwende en zich weder naar boven begevende water-massa’s bereikt 
deze zuurstof-armoede haar hoogtepunt. Er blijkt ook uit, dat in de tropen het 
oppervlakte-water slechts tot zeer geringe diepten circuleert tengevolge van de 
zwaardere opstuwende koudere water-massa’s daaronder. Onder den aequator 
zien wij op ongeveer 100 meter diepte een zeer snelle daling van het zuurstof 
gehalte, dus weder een sprong-laag, te voorschijn komen. Ook het zuurstof-rijke 
gebied op ongeveer 20° Z. Br. en 400 tot 800 meters diepte is in overeenstemming 
met andere waarnemingen en zou volgens BRENNECKE aan het zinken van de 
oppervlakte van zoutrijk-water in het oostelijk deel van den Indischen Oceaan 
moeten worden toegeschreven, welk water zich dan in de diepte naar het westen 
verplaatst. Evenals wij dit reeds vermoed hebben voor de verdeeling van tem- 
peratuur, zoutgehalte en dichtheid, gelooven wij ook, dat in groote trekken de 
verdeeling van het zuurstof-gehalte in het oostelijk deel van den Indischen Oceaan 
