Overzicht en bespreking van de uitkomsten der waarnemingen. 1771 
aan opgeloste gassen in het water van ons gebied tot nu toe bekend is. Wij 
hebben daarbij gezien, hoe, mits goed uitgevoerd met de moderne betrouwbare 
methoden, het onderzoek van het gehalte aan deze gassen zoowel voor de biologie 
als voor de oceanographie belangrijk materiaal opleveren kan. 
En hiermee zijn wij tevens aan het einde van onze taak gekomen: een over- 
zicht te geven, van wat er omtrent de temperatuur, het zout-gehalte, de dicht- 
heid en het gas-gehalte van het zeewater in onzen Oost-Indischen Archipel tot 
dusver bekend is. Wij hebben gezien, dat dit nog niet zeer veel is, maar de lezer 
zal tevens wel den indruk hebben gekregen dat, bij voortgezet onderzoek, in dit 
gebied nog veel belangrijks aan den dag zal kunnen komen. 
Zooals vroeger reeds gezegd, 
hebben wij gemeend, in dit over- 
zicht tevens te moeten opnemen 
de uitkomsten van de waarnemingen, 
op de verschillende expedities ver- 
richt. De lezer kan hiermede het 
besprokene nagaan en wellicht aan- 
vullen, maar vooral voor dengene, 
die zelf in den Archipel waarne- 
mingen wil doen, moet het voor- 
deelig zijn, hier bijeen te vinden, 
wat reeds gedaan is, ook al zijn 
die waarnemingen van vroeger 
niet altijd onberispelijk uitgevoerd. 
Het materiaal van die vroegere ex- 
pedities is namelijk lang niet altijd 
overzichtelijk gerangschikt en het 
vereischt dikwijls vrij wat zoeken, 
voor men bijeen heeft, wat op een 
bepaald gebied betrekking heeft. 
Bovendien zijn de verhandelingen 
van die expedities niet overal even 
Fig.21. Vertikale verdeeling van het zuurstof-gehalte. Weste- gemakkelijk te verkrijgen. Het over- 
lijke Stille Oceaan (Planet). 5 . 5 
- ; zicht van de tegenwoordig gebruike 
lijke methoden, dat wij in hoofdstuk 2 gegeven hebben, en waaraan zich nu 
en dan ook andere beschouwingen vastknoopten, kan den lezer wellicht behulp- 
zaam zijn, de waarde der verschillende waarnemingen te beoordeelen en de 
moeilijkheden te schatten, aan het physisch- en chemisch onderzoek van het 
zeewater verbonden. En wij willen eindigen, met nog eens bij herhaling den 
wensch uit te spreken, dat het onderzoek van de zoo belangrijke zeegebieden in 
__en bij onze Oost-Indische bezittingen van Nederlandsche zijde. moge worden 
voortgezet, zoodra de tijden dit weder zullen toelaten. 
W. E. RINGER. 
12 
