Maritieme Meteorologie. 110 
Op stations van de tweede orde neemt het werk natuurlijk geen volledige 
arbeidskracht in beslag en is men dus afhankelijk van de „belangstelling” van 
den observator, die bij velen aanvankelijk groot is, maar spoedig daalt beneden 
een bruikbaar peil, omdat hiermede voor den waarnemer geen zakelijk belang 
is gemoeid, terwijl in de kolonie ook geenszins kan gerekend worden op eenigs- 
zins standvastig personeel. 
Het is dus niet mogelijk in een uitgebreid rijk, als Nederlandsch-Indië, zoo- 
vele stations in het werk te stellen als voor een grondige kennis der verschijnselen 
wenschelijk zou zijn, zoodat men zich moet behelpen met betrekkelijk weinige 
stations, waarvan echter het geleverde materiaal homogeen en onderling ver- 
gelijkbaar is, voor zooverre die stations tegelijker tijd produceeren. 
Tegen het verzamelen van waarnemingen, aan boord van schepen verricht, 
bestaan deze bezwaren grootendeels niet; meteorologische waarnemingen zijn 
voor de zeevaart onmisbaar, aan de noodige blijvende belangstelling ontbreekt 
het dus zelden, daar hier zakelijke belangen in het spel treden en de gezagvoerders 
zich toeleggen op het afleggen van de meest economische d.w.z. kortste reizen, 
tn overeenstemming met hetgeen bekend is omtrent wind en stroom. De kosten 
van aanschaffing der instrumenten zijn onbeteekenend in vergelijking met die 
van schip en bemanning en worden niet door ééne organisatie gedragen; aan 
goede en, krachtens hunne opleiding, uitstekende waarnemers is geen gebrek. 
Kostbare inspectiereizen zijn onnoodig, daar er op verschillende aanlegplaatsen 
gelegenheid bestaat tot vergelijking der instrumenten en goede gelegenheid tot 
hunne opstelling is altijd te vinden. Tegenover deze voordeelen staan echter 
groote nadeelen: naar plaats en naar tijd zijn deze waarnemingen verbreid over 
groote oppervlakten en over een groot tijdsverloop, zoodat zij noch homogeen, 
noch onderling volkomen vergelijkbaar zijn. 
In de strooken waarbinnen de geregelde routes vallen hoopen zich de 
waarnemingen op, daarbuiten zijn zij spaarzaam voorhanden en waar dit het 
geval is kan het zijn, dat de observaties door toevallige perioden van hooge of 
lage luchtdrukking, van hooge of lage temperatuur en van abnormale windrichting 
en -snelheid waren beheerscht, die eerst bij een groote veelvuldigheid van waar- 
nemingen vereffend zouden worden. De routes zijn vaak verschillend in de ver- 
schillende jaargetijden, zoodat men in het eene graadvak voornamelijk observaties 
te boek gesteld vindt gedurende het eene, in een ander graadvak gedurende 
het tegenovergestelde jaargetijde. 
Nieuwe lijnen worden geopend, maar leveren dan waarnemingsreeksen, die 
bezwaarlijk met oudere observaties langs andere routes vergeleken kunnen worden. 
Bij tegenwind worden vooral de zeilschepen genoodzaakt langer binnen een 
graadvak te verwijlen dan bij andere windrichtingen; het gevolg hiervan is, dat 
de meteorologische toestanden bij dezen wind — bijv. een lagen barometerstand 
bij westelijke stormwinden — in het journaal met een ongelijke veelvuldigheid 
voorkomen, waardoor de gemiddelde waarden eenzijdig worden veranderd. Deze 
oorzaak van systematische fouten speelt voornamelijk een rol bij de oude waar- 
nemingen, verricht aan boord van zeilschepen, die in vele opzichten betere drijvende 
