Maritieme Meteorologie. 193 
in totaal 42180 en resp. 11526, 11533, 7367 en 11754 voor de West-moesson-, 
voorjaarskentering-, oost-moesson- en najaarskentering-maanden is, evenals de 
gemiddelde snelheid, onafhankelijk van de richting, in tabellen samengesteld. 
De snelheden zijn, op de gebruikelijke wijze, uitgedrukt in zeemijlen per 
etmaal, d.w.z. 1852 M. per etmaal, 77 M. per uur of 1.3 M. per minuut. Waar 
het aantal waarnemingen gering is kan natuurlijk aan deze gemiddelde snelheden 
slechts een betrekkelijke waarde gehecht worden. Ook hier is de verdeeling der 
waarnemingen over de graadvakken zeer onregelmatig en in het westelijk deel 
het aantal observaties veel grooter dan in het Oosten. 
Zooals in een gebied, waar met het seizoen wisselende winden heerschen, 
kon verwacht worden, blijken overal, waar het aantal groot genoeg is, de ge- 
middelde snelheden klein te zijn en in het algemeen niet grooter dan 15 mijlen 
per etmaal of + 20 M. per minuut. 
Beschouwen wij wederom het eerst de kaart voor de oost-moesson-maanden, 
dan blijkt dat, over het algemeen, het stroombeeld groote overeenstemming ver- 
toont met het windbeeld; het stroombeeld is echter veel minder gestyleerd dan 
het windbeeld; de reden hiervan is dat, in nog meerdere mate dan voor den 
wind, elke kustlijn als een hindernis tegen de beweging van het water beschouwd 
kan worden, zoodat overal waar verandering van richting door den zeeweg wordt 
vereischt wervels of althans stroomen in onzekere richting en kracht ontstaan, 
die vaak den vorm van sterke neerstroomingen dicht bij de kust aannemen; ook 
is, uit den aard der waarnemingen, haar aantal veel geringer. 
Ook stroomen tegen den heerschenden wind in zijn mogelijk, omdat het 
water altijd een kringloop moet beschrijven, een kring, die niet alleen in een 
geaccentueerd eilanden-gebied, maar zelfs ook in een grooten oceaan niet altijd 
gemakkelijk is te volgen. Bij luchtbeweging treedt zulk een kringbeweging niet 
noodzakelijk op, omdat de compensatie daarbij ook langs de derde dimensie kan 
geschieden, hetgeen bij driftstroomen slechts in zeer beperkte mate het geval is. 
Binnen het eigenlijke eilandenrijk dringt, volgens het kaartje, van buiten weinig 
water door. Uit de waarnemingen blijkt niet, dat in dit jaargetijde — zooals men 
op grond van den heerschenden wind zou verwachten — een krachtige stroom 
door de Torresstraat de Arafoera-zee intreedt. 
Alleen in de Halmahera-zee zijn krachtige stroomingen uit den Stillen Oceaan 
waargenomen, die gedeeltelijk naar de Ceram-zee afbuigen en invloed uitoefenen 
op de stroomen in de Moluksche zee. 
In de Celebes-zee is de toestand weinig duidelijk, evenals in Straat Makassar, 
waarin zich eer een strooming om de Zuid dan om de Noord vertoont. 
In de Java- en de Zuid-Chineesche-zee volgt de stroom de windrichting; maar 
uit het kaartje is niet met eenige zekerheid op te maken, hoe zich hier de nood- 
zakelijke kringloop vormt en hoe deze strooming naar buiten wordt gevoed door 
een strooming naar binnen. Het aantal waarnemingen in het oöstelijk deel is 
blijkbaar nog veel te gering om hieromtrent zekerheid te kunnen verschaffen. 
Ook uit het Zuiden dringt, niettegenstaande de hier doorstaande krachtige en 
bestendige Z.O. moesson- en passaatwinden, weinig water door de straten in de 
13 
