De Getijden. R 205 
maansgetij echter, dat voor zulk een tijdsverloop 520 perioden oplevert, komt 
voor zulk een onderzoek in aanmerking en men heeft langs dezen weg gevonden, 
dat de starheid der aarde geen volstrekte is, maar overeenkomt met die van staal, 
eene uitkomst, die door onderzoekingen van geheel anderen aard bevestigd is. 
Tot nu toe is geen rekening gehouden met het feit, dat de stand van zon 
en maan ten opzichte van de aardas met de declinatie dier hemellichamen ver- 
anderlijk is; alleen op 21 Maart en 21 September valt de dagboog van de zon 
samen met den equator en het is duidelijk dat, hoe grooter de declinatie van de 
ster is, des te kleiner het daardoor opgewekte dubbeldaagsch getij moet zijn; 
ware toch de declinatie 90°, d.w.z. indien de aardas naar het hemellichaam ge- 
keerd ware, dan zou het wateroppervlak wel den vorm eener ellipsoïde aanne- 
men, maar men zou op een bepaalde plaats geen verandering van niveau in het 
etmaal waarnemen, het getij zou als geheel blijven bestaan, maar de getijbewe- 
ging zou verdwijnen. 
Hieruit volgt dat het gemiddeld maansgetij M,, berekend door rangschikking 
der waarnemingen loopende over één jaar, geen constante waarde voor de am- 
plitude zal opleveren, maar eene waarde die kleiner is in de jaren waarin de 
helling van de maansbaan groot is (28°.5 als maximum), grooter als deze een 
minimum (18°.5) bereikt, zoodat hiervoor eene correctie moet worden aangebracht. 
Eveneens moet hiervan het gevolg zijn, dat in Maart en September, als de zon 
in of nabij den equator staat (en dus bij nieuwe en volle maan ook dit hemel- 
lichaam), een sterker springtij en een zwakker doodtij ontstaat dan in Juli en De- 
cember bij grootste zonsdeclinatie, een verschijnsel dat den zeevaarder reeds 
sedert onheugelijke tijden bekend is. Ook met dezen invloed kan rekening gehou- 
den worden door invoering van een nieuw dubbeldaagsch partieel getij (bekend 
als K,) dat in de maanden van dag- en nachtevening de samenwerking versterkt, 
in de maanden Juni en December verzwakt. 
Hieruit blijkt, dat dit declinatie-getij met sterretijd verandert, want een ster, 
die op 21 Maart des middags door den meridiaan gaat (bovendoorgang), doet 
dit ook op 21 September (onderdoorgang). en zou in 
beide gevallen hoogwater veroorzaken op een bepaal 
den tijd na middag en middernacht; derhalve laagwater 
omstreeks die dagtijden in Juni en December. 
Brengt men nu zulk een schuinen stand van een 
hemellichaam in teekening, dan ziet men terstond, dat 
het effect van de declinatie nog een ander is dan het 
verzwakken van de dubbeldaagsche beweging; hier 
door ontstaat nl. een asymmetrie in het getij. Bepalen 
wij ons tot het zonsgetij, dan ziet men, dat het hoog- Fig. 3. 
water bij a op den middag aanmerkelijk hooger is dan 
bij b te middernacht, en dus ook lager bij a des nachts als dit punt der aarde 
ingevolge de aswenteling in b is gekomen. Men ondervindt dus wel twee malen 
daags hoogwater, maar het eerste hoogwater is hooger dan het tweede en des- 
gelijks verschillen ook de twee laagwaterstanden. 
