De Getijden. 211 
geen geen wonder is daar de tijden nog niet rijp waren voor een wetenschap- 
pelijk, d. w. z. onbevooroordeeld, objectief onderzoek. 
Deze waarnemingen, die aan de Royal Society zijn opgezonden, konden des- 
tijds ook door de geleerden niet ontcijferd worden en liggen nog ongerept in 
haar archief. 
Van het feit, dat de enkeldaagsche getijden het krachtigst optreden in zomer 
en winter, het zwakst in voor- en najaar, kon eerst de wiskundige analyse reken- 
schap geven, waaruit bleek, dat er ook een enkeldaagsch zons-declinatie getij 
bestaat, waaraan de letter P is toegekend, dat in Juni en December met het 
getij KX, samenwerkt, in Maart en September daarentegen tegenwerkt en ofschoon — 
zooals reeds hierboven is opgemerkt — dit partieele getij niet sterk is, wordt 
de invloed toch zeer merkbaar. omdat het verschil natuurlijk dubbel zoo groot is. 
Het is niet wel mogelijk in een kort bestek, en zonder behulp van wiskun- 
dige bewerkingen, meer te geven dan een inzicht in het uiterst ingewikkelde 
probleem der getijden; het moge voldoende zijn hier aangetoond te hebben, dat 
alleen door toepassing van de analyse en berekening der constanten van de ver- 
schillende partieele getijden een bevredigende verklaring kan worden gegeven 
van het optreden van getijden van een dubbeldaagsch, enkeldaagsch en gemengd 
type, en dat men langs dezen weg niet alleen komt tot de overtuiging, dat er van 
anomalie d.w.z. van wetteloosheid geen sprake is, maar ook dat, op grond der 
verkregen constanten, de aldus vastgelegde wettelijkheid kan gebruikt worden 
voor het vooruitberekenen der getijbeweging, die voor de scheepvaert van zoo 
groot belang is. 
In de „Studiën over Getijden in den Indischen Archipel” (1891—1896) en 
in den Atlas van 1897 is eene methode van berekening uitgewerkt, volgens 
welke, met betrekkelijk weinig moeite, getijkrommen voor elk gewenscht tijdstip 
kunnen berekend worden als de getij-constanten bekend zijn, ook al is het getij- 
regime, als bij Soerabaya, van gemengden en dus samengestelden aard. Voor 
een 150-tal plaatsen in Nederlandsch-Indië zijn die constanten met voldoende 
nauwkeurigheid bekend en tegenwoordig worden door het Observatorium te 
Batavia geregeld getijtafels berekend en uitgegeven voor de volgende plaatsen: 
Belawan Deli, Palembang, Kapoeas (Pontianak), Bandjermasin, Moeara Djawa 
(Samarinda), Soerabaya’s Westgat, Soerabaya’s Oostgat, Sembilangan (Straat Soe- 
rabaya) en Tjilatjap. 
Het zal uit de hier ten beste gegeven beschouwingen duidelijk geworden 
Zijn, dat men voor de zeeën in Nederlandsch-Indië niet kan volstaan met het 
ontwerpen van ééne graphische voorstelling van de wijze, waarop zich de getij- 
den in die zeeën voortplanten. 
Dergelijke kaarten zijn voor de noordelijke zeeën, in ’t bijzonder door Engelsche 
deskundigen ontworpen, en aan die lijnen van gelijk getij is de naam „Cotidal 
Lines” gegeven. 
Zulk een samenvattend begrip van getij heeft voor de Indische zeeën weinig 
zin; er zijn minstens twee kaarten noodig en wel — omdat de voortplanting 
verband houdt met den duur der schommelingen — één voor de dubbeldaagsche 
