226 Biologie der Zee. 
de grieksche taal ontleende adjectiva voorzien, om zijn veelzijdige eigenschappet 
in beschrijvende termen kenbaar te maken. Maar daarmede niet genoeg, moeten 
wij volledigheidshalve er nog op wijzen, dat bij de moeilijkheid om het begrip 
plankton scherp te omlijnen (zie boven p. 220), HAECKEL voorstelde om tegen- 
over de geheel willoos drijvende dieren, die hij als ploterisch plankton samen- 
vatte, die dieren te plaatsen, die tot willekeurige zwembewegingen van zoodanige 
kracht in staat zijn, dat zij van zeestroomingen onafhankelijk zijn. Hij noemde 
hen nekterisch plankton. 
In die richting ging LOHMANN nog een stap verder. Hij sloot van het begrip 
plankton alle marine gewervelde dieren uit met uitzondering van de eieren en 
de eerste jeugdstadiën van vele visschen en van enkele volwassen visschen, 
zooals zeenaalden, de maanvisch (Orthagoriscus), wier eigenbeweging zoo gering 
is, dat zij eveneens onder het begrip plankton vallen. 
Al deze overleggingen wijzen op de moeilijkheid een scherpe grens tegen- 
over het Nekton te trekken. Zooals reeds boven gezegd, verstaan wij onder Nekton 
die dieren, die in zee door eigen beweging zich verplaatsen en wel zoodanig, 
dat zij in staat zijn stroomingen van gewone sterkte te overwinnen. 
In den Archipel stelt zich deze categorie samen uit inktvisschen, visschen, 
zeeslangen, schildpadden en walvisschen. 
Het ware echter onjuist te meenen, dat niet ook deze dieren voor hunne 
voortbeweging voordeel zouden trekken van het mechanische moment van stroom 
en wind. 
Van den wind als zoodanig wordt gebruik gemaakt juist door enkele soorten 
uit den Archipel. 
Bij de meerderheid der Siphonophoren zorgt een luchtkamer of gasblaas 
voor den loodrechten stand der drijvende medusen-kolonie en verhoogt haar 
zweefvermogen. Deze gashouder steekt bij Physalia door zijn omvang boven zee 
uit en geeft daardoor vat aan den wind, die de kolonie voortdrijft. Bij Velella 
heeft de luchtkamer de gedaante van een schuinstaand zeil, waarmede de kolonie 
„bij den wind” zeilt. 
De gelijke navigatie volvoert de tot 6 M. lange „zeilvisch” Histiophorus 
door middel van zijn waaiervormig opvouwbare rugvin, die hij tot 1.50 M. hoogte 
kan oprichten en als zeil boven zee kan uitsteken. 
Een ander principe passen de vliegende visschen Exocoetus en Dactylop- 
terus toe. Met een krachtigen slag schieten die visschen buiten water en breiden 
onmiddellijk hun vleugelachtig vergrootte borstvinnen uit. Als valschermen wer- 
kend, worden zij onder een hoek gehouden, gunstig om voordeel te trekken van 
de werking van den luchtdruk. Tegen den wind zijn zij zoodoende in staat 
meer dan 100 M. af te leggen. Bij onrustige zee volgt daarbij hun zweefbaan 
het oppervlak der golfbergen en golfdalen. De luchtstrooming, die in de golf- 
dalen opstijgt tilt hen daarbij omhoog. 
Dit zijn, zoover wij weten, de eenige voorbeelden. 
Algemeener, maar meer indirect, is de wind als beweegkracht in zooverre 
van beteekenis, dat hij zeestroomingen verwekt, die weer een hulpmiddel zijn 
