De zee als woonruimte (Oikumene) voor dieren. 243 
Die met hoogontwikkelde oogen hebben een indirecte ontwikkeling met larven- 
stadiën. Uit kleine eieren voortgekomen, leiden deze larven aanvankelijk een 
planktonisch leven in het verlichte oppervlakte-water, om eerst later in de diepte 
terug te keeren en zich te voegen bij het vagiele diepzee-benthos. Tijdens hun 
pelagisch leven kwamen hun oogen onder den invloed van het daglicht tot 
goede ontwikkeling. 
Hoe ook, veel pleit er voor, dat ook de abyssus niet absoluut lichtloos is; 
niet zoo zeer tengevolge van phosphoresceerend licht door zijn bewoners gele- 
verd, als veelmeer door het indringen van zekere lichtstralen van het zonlicht, 
dieper dan wij thans weten. 
Daarvoor pleiten ook de kleuren der diepzeedieren. Wij weten, dat er een 
nauwe biologische samenhang bestaat tusschen pigmentvorming en licht. Zij is 
opgeheven, de dieren zijn dus kleurloos, in absoluut donkere ruimten, zooals bij 
onderaardsche levenswijze. Dat is bij diepzeedieren niet het geval. Wel ontbreekt 
bij hen teekening, zooals vlekken, strepen e.d. m., maar voor het overige zijn zij 
uniform rood, purper, geel, paars of, zooals vele visschen, bruin ot zwart gekleurd, 
wat toch ook voor den invloed van een algemeenen lichtbron pleit. 
Een verdere abyssale factor is de temperatuur. Reeds op p. 237 werd gezegd, 
dat zij ook in de grootste diepte van de Banda-Zee nimmer lager daalt dan tot 
3° C. en dat dit minimum reeds bij 1600 M. diepte bereikt wordt. De diepe 
bekkens van den Archipel zijn dus wel iets warmer dan de grootste oceanische 
diepten, maar het verschil is gering; zij zijn daarom toch even goed slechts 
door koudwatervormen bewoonbaar, die dan tevens stenotherm zijn, evenals 
de litorale bewoners der poolzeeën. Voor een deel zullen zij dan ook wel po- 
laire immigranten zijn, speciaal uit de antarktische zeeën, die immers in ruime 
communicatie zijn met den Indik. Inderdaad zijn er dan ook geslachten, die 
van het antarktische gebied tot den Archipel zich uitstrekken, altijd in water 
van gelijke temperatuur zich ophoudende en dus met afname der breedte steeds 
dieper voorkomende. Hierbij zou natuurlijk ook de omgekeerde weg gevolgd 
kunnen zijn, maar dan moet de soort in den Archipel ontstaan zijn. En inderdaad 
zal wel een groot deel der tropische diepzeedieren direct of indirect van tropisch 
litorale vormen herleid moeten worden, die allengs in de diepte verhuisden, zooals 
later ter sprake zal komen. 
Hoe ook, de temperatuur, die immers steeds boven het vriespunt blijft, is 
geen beletsel voor dierlijk leven in de diepzee. Hare beteekenis zal meer op 
‚den voorgrond treden, als wij andermaal de „bathymetrische energie” en de vraag 
naar de herkomst der Indische diepzeedieren behandelen. Dat het groote tempe- 
ratuur-verschil de voornaamste oorzaak er van is, dat de meerderheid der diep- 
zeedieren, die het net van den zooloog aan de oppervlakte brengt, op dien weg 
naar boven stierven of stervende zijn, is onaangenaam voor den zooloog, maar 
overigens biologisch zonder beteekenis. In de natuur zal immers een dergelijke 
schielijke verplaatsing niet voorkomen. Voor het overige moet de temperatuur- 
factor ook niet overschat worden, zooals later nog zal blijken. 
Op p. 240 werd beweerd, dat althans in een opzicht de interarchipelagische 
