De zee als woonplaats (Oikumene) voor planten. 
De zeeplanten van den Oost-Indischen Archipel laten zich in twee groote 
groepen verdeelen: de Phanerogamen of zichtbaar bloeiende en de Cryptogamen 
of bedekt bloeiende planten. De eerste zijn alleen strand- of kustbewoners, zij 
behooren tot het litorale gebied waar sommigen van hen, die door hunne smalle 
lijnvormige bladeren aan onze zeegrassen herinneren, zich door middel van 
hunnen kruipenden wortelstok en talrijke wortels in het koraalzand, dat de 
meeste eilanden en kusten omgeeft, voortplanten. Is de kust steil, dan verdwijnen 
deze teere planten spoedig; is het strand ondiep, dan kunnen zij langs de kust 
of in het zoogenaamde strand- of bootkanaal, dat de meeste riffen van het vaste 
land scheidt en waarover later meer, heele velden bedekken. Tot deze planten 
behoort in de eerste plaats Enalus acoroides, wier gelijkenis met onze zoetwa- 
terplant Stratiotes zoo groot is, dat haar voorheen den naam Stratiotes acoroides: 
gegeven werd. Hare vruchten zijn eetbaar en worden door de inlanders genuttigd. 
Cymodocea en Halophila zijn twee geslachten, die dezelfde levensvoorwaarden 
als Enalus hebben en langs het strand voorkomen, als dit door ondiep water 
bedekt is of bij vloed onder water staat. 
Dicht langs de kust, meestal in brak- doch somtijds ook in zeewater, bij 
de uitmonding der rivieren, in de lagunen en overal daar, waar door rivieren 
of zeestroomen veel slib is opgehoopt en het water betrekkelijk rustig is, vindt 
men uitgestrekte bosschen, de zoogenaamde Mangroven. De Mangroven vormen 
een uiterst karakteristiek bestanddeel van het Oostersche landschap, ja, voor een 
oog, gewend aan Europeesche bosschen en kusten, mag wel niets zoozeer opval- 
“len in onzen Archipel, als de Mangroven-bosschen, en de koraalriffen en eilanden. 
De Mangroven bestaan uit een associatie van verschillende planten, die allen 
dezelfde levensvoorwaarden noodig hebben voor hunne ontwikkeling en hiervan 
zijn de voornaamsten — behalve natuurlijk een tropisch klimaat — een zilten bo- 
dem en een blootstaan aan eb en vloed. Is het al moge gelukken, in den tuin te 
Buitenzorg, om enkele der Mangroven-planten aan den groei te krijgen, de Rhi- 
zophoren, die een hoofdbestanddeel der Mangroven vormen, hebben zich niet 
kunnen aanpassen aan een leven ver van zee. 
De Rhizophoren en vele andere boomen der Mangroven onderscheiden zich 
van de gewone loofboomen door het gemis aan een hoofdwortel en een stam, 
die zich van den bodem verheft, In plaats van een hoofdwortel, die dadelijk in 
