258 Biologie der Zee. 
koraalriffen vooral in het oostelijk deel van den Archipel, zoo buitengewoon talrijk 
zijn, kan men zich een denkbeeld vormen van den onmetelijken rijkdom aan 
dieren en planten, die op een lange reis door den Archipel verzameld kunnen 
worden, al zijn planten op de riffen in onzen Archipel, in de meeste gevallen 
weinig talrijk. SCHIMPER en STANLEY GARDINER beschreven de indische riffen 
d. w. z. het plat van het rif, dat bij eb goed te bereiken is, als arm aan algen. 
Verreweg de meeste riffen, die de Siboga aandeed, waren eveneens arm aan 
algen op enkele uitzonderingen na, die bewezen, dat de litorale flora ook in 
onzen Archipel soms even rijk kan zijn als de flora, die SvepeLIUS op de riffen 
bij Ceylon aantrof. Waaraan dit groote verschil ín rijkdom der rifflora te wijten 
is, waarom bijv. het rif te Gisser rijk aan algen en de meeste anderen zoo arm 
daaraan zijn, is een vraag, die een nauwgezet onderzoek van maanden, mogelijk 
van jaren, eischen zal. : 
Op het hooger gedeelte van het rif staat de rijkdom aan roode algen. ver 
achter bij dien aan groene wieren; toch werden ook daar herhaaldelijk Florideën 
aangetroffen, doch de meesten hadden hun roode kleur verloren en een donker 
paarsche tint, soms bij zwart af, aangenomen (Gelidiopsis, Acanthophora). Anderen 
waren bruinachtig rood geworden, zoo o.a. het vlieswier Halymenia ceylanica, 
dat talrijk op de kruin van het rit te Gisser groeide, maar zich door zijn bruin- 
roode kleur van de overige Halymenia’s onderscheidt, welke meestal in dieper 
water voorkomen en een lichter of donkerder karmozijn roode kleur hebben. 
De groene algen vindt men bijna uitsluitend in het litorale gebied. De meest 
verspreide groene algen, zoowel wat aantal als rijkdom aan soorten betreft, zijn 
de Caulerpa’s, een geslacht, dat hoofdzakelijk in de tropen voorkomt, hoewel 
o.a. eene soort in de Middellandsche zee en drie soorten bij Nieuw-Zeeland 
gevonden worden. De Caulerpa’s zijn ééncellige organismen, en onderscheiden 
zich des ondanks door zeldzame weelderigheid van groei, rijkdom aan vormen 
en groote afmeting. Dikwijls heeft de zee op het rif poeltjes en kanalen gegra- 
ven, die bij eb, als de zee zich terugtrekt, toch met zeewater gevuld blijven; het 
is een steeds weder boeiend schouwspel, in zoo’n poeltje de heen en weder 
wuivende Caulerpabosjes gade te slaan. Van een kruipenden wortelstok verheffen 
zich verticale takken, die knotsvormige organen, of schijfjes, of korte of langere 
priem- of sikkelvormige blaadjes dragen. Soms kruipen zij, hun substraat veran- 
derend, over dood koraal of kalkalgen heen, waaraan zij zich vasthechten; ja, | 
zelfs op levend koraal, een substraat, dat anders zoo streng door algen gemeden 
wordt, vindt men nog Caulerpa’s. 
In den aanvang van dit artikel werd er reeds op gewezen, dat Caulerpa’s 
ook slibbewoners kunnen zijn. Zoo kwam in het dikke slib der lagune te Fau 
een reuzen Canlerpa voor (C. racemosa var. macra), die in het rustige water en 
op den rijken humus bevattenden bodem, klaarblijkelijk de beste voorwaarden 
voor hare ontwikkeling vond. En te Sangkapura op Bawean werd in het slib, 
dat door de rivier medegevoerd werd en zeker bewegelijk is, een zeer Hjne) Cau- 
lerpa aangetroffen (C. verticillata). 
Zeer vele andere groene algen vindt men op de riffen, maar in dit kort 
