EJ 
De zee als woonplaats (Oikumene) voor planten. 263 
takjes zullen afbreken en helpen zullen de ruimten tusschen de knollen op te 
vullen. Hiertoe zullen ook medewerken de schijfvormige geledingen der groene 
kalkalg Malimeda, maar bovendien ook tallooze korstvormende Lithothamniën, die 
even als de Peyssonnelia’s, een ander geslacht van kalkalgen, algenknollen of 
andere organismen overgroeien en samen verbinden tot een stevig geheel. 
Voor een nauwgezet onderzoek naar algenformaties, die op een rif in het 
litoraal of sublitoraal gebied voorkomen, was a/b. der Siboga geen gelegenheid. 
Slechts wat spoedig in het oog sprong kon worden waargenomen. Zoo was het 
treffend, dat op de Lithothamnium-knollen tal van kleine, roode wieren zich had- 
den gehecht, die zoo geheel de kleur der levende knollen hadden aangenomen, dat 
men zoeken moest om hen te vinden. Meestal kwamen bij een haal slechts een 
of een paar exemplaren derzelfde soort boven; werd de dreg dan nogmaals uit- 
gezet in de hoop meerdere exemplaren dezer gewoonlijk zeldzame of nieuwe 
soorten te bemachtigen, dan bleek het dikwijls, dat de Siboga een weinig afge- 
dreven was en kwamen andere organismen boven. 
Om met goed gevolg naar algen te dreggen, moet men- over veel tijd kun- 
nen beschikken en de localiteiten goed kennen. Met duikers werd bij de Jedan- 
eilanden, aan den „Achterwal”, ook naar algen gedoken, op 10 M. diepte, en 
de rijkdom aan soorten en individuën overtrof aller verwachting. Men kon hier 
van eene Halymenia-tormatie spreken, zoo overwegend was het aantal van deze 
groote, roode vlieswieren. En dit was alles saamgebracht door een duiker, die 
alleen naar parelschelpen gewoon was te zoeken en aan wiens ongeoefend oog 
menig teerdere plant ontsnappen moest. De vondst aan de Jedan-eilanden bewees 
evenwel, dat zeer vele algen in het sublitorale gebied leven, dat echter, helaas, 
zoo moeilijk voor den botanicus te bereiken is en men kan zich de uiting van 
den algoloog BERTHOLD begrijpen, die zelf wenschte naar algen te kunnen duiken. 
De stroom, die bij de Jedan-eilanden loopt, zal waarschijnlijk van gunstigen 
invloed zijn op den groei der algen, even als hij dit is voor de ontwikkeling der 
pareloester. Een flinke stroom toch zal voortdurend aan de algen frisch zuurstof- 
houdend water toevoeren; golven echter, die de planten afscheuren of stuk slaan, 
zullen nadeelig werken al is het een feit, dat in gematigde en koude zeeën vele 
algen in de branding langs de kust een geliefkoosde groeiplaats vinden. 
Door Prof. VAN KAMPEN werden op de Duizend-eilanden en in de Dirk de 
Vries-baai, aan Java’s Zuidwestkust, algen verzameld. Vele dezer laatsten dragen 
de sporen van aan land te zijn geworpen en stammen dus waarschijnlijk uit 
de sublitorale zone. In de elitorale zone zijn door de Siboga bijna geen algen 
gevonden, verreweg de meesten, die met de dreg werden opgehaald — en hun 
aantal is vrij belangrijk — stammen uit het sublitorale gebied. 
Onder de algen der Duizend-eilanden door vAN KAMPEN verzameld, vielen 
bizonder op dikke exemplaren van Eucheuma, door de inlanders Agar-Agar besar 
genoemd. Deze Eucheuma'’s zijn zeker even goed als Gracilaria, Gelidium etc. 
voor de bereiding van Agar-Agar te gebruiken, doch deze industrie, die in Japan 
zoo welig bloeit, is in den Archipel niet bekend en zou daar waarschijnlijk ook 
weinig kans van slagen hebben, daar koud weder een vereischte is voor het 
