266 Biologie der Zee. 
kust van Sumatra zich reeds op zoo verren afstand deed gevoelen in den Indi- 
schen Oceaan, hoe veel sterker zal dan die invloed zijn in de bekkens van den 
Archipel, die door kusten omgeven zijn. 
Het phytoplankton bestaat uit blauwwieren (Cyanophyceën), groenwieren 
(Chlorophyceën), Diatomeën, Peridineën, Coccolithophorideën en 3 soorten Pyro- 
cystis. De Cyanophyceën, de Diatomeën en de Peridineën vormen de hoofdmassa 
der zwevende flora. Deze flora kan men ook nog onderscheiden naar haren aard, 
of zij het geheele leven zwevend als plankton doorbrengt (holoplankton) of tijdelijk 
vastzittend of over den bodem glijdend (meroplankton). 
Tot het holoplankton behooren de Peridineën en een groot gedeelte der 
Diatomeën, tot het meroplankton de Cyanophyceën en vele Diatomeën. Het mero- 
plankton vindt men in het plankton der kusten; het oceanisch plankton bestaat 
slechts uit holoplankton. Vele organismen van het neritisch plankton hebben 
een zeer groote verspreiding en worden zoowel in den Archipel als in koudere 
zeeën gevonden. 
De Cyanophyceën zijn vooral bekend door de waterbloei, die het water bruin- 
rood of bruin-geel kleurt en die veroorzaakt wordt door het blauwwier Tricho- 
desmium Thiebautii en eenige verwante soorten. De Trichodesmium treedt op in 
den vorm van kleine bundels fijne draden, die zich ongelooflijk snel vermeerderen 
kunnen; bij Heliotrichum, een naverwant geslacht, zijn de draden tot kleine 
sterren of kluwens vereenigd. In de Bali- en Flores-Zee trof de Siboga her- 
haaldelijk waterbloei aan en in de Straat van Makassar stoomende, voer het schip 
bijna een geheelen dag omgeven door deze mikroskopische planten, wat wel een 
denkbeeld geeft van het onnoemelijk aantal dezer kleine organismen. Ook als 
parasieten hebben de Cyanophyceën zich doen kennen, en vindt men hen ook 
in den Archipel. De draadvormige Richelia intracellularis leeft in verschillende 
soorten van het Diatomeëngeslacht Rhizosolenia. Na eenigen tijd verdeelt zich 
de Richelia-draad en elke helft begeeft zich naar een der polen der Rhizosolenia. 
Deze deelt zich later op hare beurt, en wel zoo, dat de jonge cel reeds van 
den aanvang van haar bestaan af, de Richelia met zich voert. De Richelia is ook 
als vrije vorm bekend, hoe zij zich oorspronkelijk in de Rhizosolenia heeft inge- 
boord, is onbekend. 
Volgens sommige schrijvers verspreidt een groote massa Cyanophyceën, als 
zij in zee ronddrijven, een moerasachtige lucht. SCHNEIDER. bericht, dat een 
kleine hoeveelheid Zrichodesmium, drijvende in de Java- en Molukken-Zee, eene 
doordringende maar geen onaangename geur verspreidde, die aan hooi deed 
denken, en die hij in zijne kajuit kon waarnemen. Door de Siboga werd een 
dergelijke geur echter nooit waargenomen. 
De Diatomeën zijn gekenmerkt door hun bruine of gele kleur, die aan chro- 
matophoren gebonden is en door hun kiezelhoudend, gewoonlijk zeer sierlijk 
geteekend pantser, dat uit twee schalen bestaat, die als een doos en deksel over 
elkander grijpen. Het stuk, dat den rand der beide schalen vormt en bij deeling 
uit elkander glijdt, is steeds glad en heet de gordelband. De Diatomeën, die tot 
het meroplankton behooren, onderscheiden zich meestal door eene naad, langs 
