Het stabiele gedeelte, 281 
slechts 12 soorten tot het stroomgebied van de Kapoewas beperkt zijn. Daaren- 
tegen zijn 17 of 74°/, van de 23 soorten, die in de Mahakkam, maar niet in de 
Kapoewas, voorkomen, uitsluitend eigen aan het stroomgebied van de Mahakkam 
en enkele naburige rivieren. Van dezelfde 23 soorten komen er slechts 3 zoowel 
in de rivieren van Oost-Sumatra als in de Mahakkam voor. 
Hieruit volgt, dat de Kapoewas haar in vergelijking met de Mahakkam zeer 
grooten rijkdom aan visschen niet ontleent aan haar autochthone soorten maar aan 
die soorten, welke zij gemeen heeft met de rivieren van Oost-Sumatra. 
Deze feiten spreken er voor, dat vroeger het water van de Kapoewas in 
onmiddelijk verband heeft gestaan met dat van verscheidene rivieren van Oost- 
Sumatra en dat zoowel de Kapoewas als die rivieren deel hebben uitgemaakt 
van één zeer groot samenhangend stroomgebied, dat van onzen plistoceenen 
Noord-Soenda-stroom. 
Omtrent het tweede groote stroomstelsel, dat het plistoceene Soenda-land 
zuidoostwaarts ontwaterde en in de Oost-baai uitmondde, is uit het verloop der 
tegenwoordige isobathen in de Java-zee veel minder op te maken. De eigenlijke 
hoofdstroom is als een niet zeer scherp begrensde geul van uit de Oost-baai 
westwaarts wel nog Noord langs Bawean tot nabij de Karimon-djawa eilanden 
te vervolgen maar het is niet na te gaan, waar zijrivieren zich in dien stroom 
hebben ontlast. Van de rivieren, die van Java afkomstig waren, is in de opper- 
vlakte van het plat tot nu toe geen spoor gevonden; daarentegen zoude men 
bestaande geulen onder den Borneo-wal ter hoogte van de Sampit, de Katingan, 
de Kapoewas Moeroeng en de Barito als de voortzetting van die rivieren kunnen 
beschouwen. Vooral door de ononderbroken loodingen, door W. CORNELIS in het 
jaar 1920 verricht, heeft deze veronderstelling veel aan waarschijnlijkheid gewonnen. 
Het is begrijpelijk, dat de plistoceene riviergeulen in de oppervlakte van het 
plat in de Zuid-Chineesche Zee beter zijn bewaard gebleven dan in de Java-zee, 
omdat de bodem van het Soenda-plat in de Java-zee veel slibrijker is dan in 
de Zuid-Chineesche Zee en in een slibbodein de kans, dat verdronken rivier- 
geulen niet zullen zijn toegeslibt, zeer gering is. Zooals hieronder zal blijken is 
de bodem van het zuidelijk deel der Java-zee weder veel slibbiger dan die van 
het noordelijk deel, waarmede weder goed overeenkomt, dat langs de zuidkust 
van Borneo nog wel iets van de verdronken geulen in het plat is overgebleven, 
maar langs de noordkust van Java, naar het schijnt, in het geheel niets. 
b. De kuststreken der eilanden in en om de Soenda Zee. 
De kuststreken, die de Soenda-zee omgeven, vertoonen bijna overal nagenoeg 
hetzelfde karakter. Het kenmerkende voor de oppervlakte van het Soenda-plat, 
nl. de gelijkmatigheid van het relief, geldt ook voor zijn kuststreken. Nergens 
rijzen nabij de kusten der Java-zee koene berggroepen omhoog of wordt het 
oog geboeid door een snelle opeenvolging van heuvels en dalen, rotspartijen en 
watervallen; bijna overal een nauw merkbare overgang tusschen land en zee. 
Het kustland van Borneo tot eenige honderden kilometers landwaarts in is 
zeer weinig geaccidenteerd en hetzelfde geldt voor de kuststreek van Oost-Sumatra 
