284 Geologie. 
gevorderde ontwikkelingstrap had bereikt, door de zee geleidelijk werd overstroomd. 
Het Soenda-plat behoort als geheel tot de streken der aardoppervlakte, die het 
rijkst aan eilanden zijn. Tellingen, door mij verricht op de kaarten, waarover ik kon 
beschikken, gaven, droogten en zandplaten niet medegerekend, een cijfer van 3966. 
Het voorkomen van verdronken riviergeulen, die van uit de kust der Soenda- 
zee zich in het Soenda-plat voortzetten, waarvan hierboven reeds gewag werd 
gemaakt, is door daling van het land of rijzing van den zeespiegel, maar ook 
daardoor alleen, gereedelijk te verklaren. 
Waar in het algemeen opheffing van een kust veel gemakkelijker kan worden 
aangetoond dan daling, is het niet overbodig op te merken, dat de kusten der 
eilanden, die de Soenda-zee omgeven of er uit oprijzen, geen sporen vertoonen 
van opheffing van eenige beteekenis. Zoo men in aanmerking neemt, dat in 
streken, waar rifbouwende koralen aan de kust leven — en dat geldt voor de 
Soenda-zee, al is deze vergeleken met de zeebekkens der Molukken arm aan 
rifbouwers — iedere opheffing van het land (of daling van den zeespiegel) zich 
bijna onfeilbaar verraadt door het boven water komen en bewaard blijven — 
althans geruimen tijd — van rifkalken, dus door de zoogenaamde opgeheven 
koraalriffen, dan is het duidelijk, dat men het recht heeft uit het nagenoeg geheel 
ontbreken daarvan aan de kusten der Soenda-zee, de gevolgtrekking te maken, 
dat in den jongsten geologischen tijd aan de kusten der Soenda-zee althans geen 
negatieve strandverschuiving van eenige beteekenis heeft plaats gehad. 
Slechts op enkele plaatsen, zooals bijv. volgens VERBEEK op de eilanden 
Banka en Billiton, zijn rifkalken hoogstens tot 2 M. boven den zeespiegel aan- 
getroffen, wat aanduidt, dat in den jongsten tijd het land daar een weinig ten 
opzichte van den zeespiegel is gerezen. Misschien staan deze in verband met 
kleine schommelingen van den zeespiegel, die ook elders zijn aangetoond en 
waarschijnlijk met klimatische schommelingen verband houden !). 
B. De Sahoel-bank of het Sahoel-plat. 
Het gebied der Sahoel-bank behoort met de Soenda-zee tot de zeeën met 
rustig bodemrelief in den Oost-Indischen Archipel. Tot dit gebied reken ik de 
geheele ondiepe zee tusschen Australië en Nieuw-Guinee, voor zoover de diepte 
der zee daar niet grooter dan 100 M. is. De grenzen van de Sahoel-bank, voor 
zoover zij tot het Nederlandsche gedeelte van den Oost-Indischen Archipel behoort 
of daaraan grenst, zijn naar het Noorden de kust van Nieuw-Guinee, naar het Zuiden 
de kust van Australië, naar het Westen de isobathen van 70 of van 100 M. De Aroe- 
eilanden, maar ook deze alleen, liggen geheel binnen het gebied van de Sahoel-bank. 
Gegevens, om een oordeel te kunnen vellen over de bijzonderheden van het 
relief van de Sahoel-bank en van de haar omgevende kuststreken, staan mij niet 
ten dienste. Alleen zij vermeld, dat de diepte der zee op het Sahoel-plat gemiddeld 
niet veel van 50 M. verschilt, maar niet zoo gelijkblijvend schijnt te zijn als 
IR. A. DALy 17 en G. A. F. MOLENGRAAFF 36 p. 529—531. 
