De Sahoel-bank of het Sahoel-plat. 285 
die der Soenda-zee. De kusten vertoonen, zoo men naar de bestaande kaarten 
oordeelt, minstens even sterk als die van Soenda-zee het type, dat bij rijzing van 
den zeespiegel tot ontwikkeling pleegt te komen. 
De rivieren van Noordwest-Australië, die thans op het Sahoel-plat uitmonden, 
hebben allen wijde, diepe, fjordachtige ') benedenloopen, waarin de zee tot ver in 
het land binnendringt. De Prince Regent River zou als een voorbeeld van een 
verdronken rivier kunnen dienen. 
Zeer belangwekkende onderdeelen van de Sahoel-plat-zee zijn de smalle 
straten, ®) die het hoofdeiland van de Aroe-groep in vijf afzonderlijke eilanden 
deelen, te weten Kola, Wokam, Kobroor, Maikoor en Terangan. In deze straten, 
nl. ín straat Manoembai en straat Barkai, zijn door MERTON in 1908 als grootste 
diepten gelood resp. 46 en 65 M. terwijl door anderen diepten van 100 M. 
vermeld worden. In tegenstelling daarmede is de zee rondom de kust in de naaste 
omgeving van het strand niet meer dan 18 M. diep, ook vóór de straten. Het 
ontstaan dezer diepe kanalen is nog niet verklaard. Dat men de eerste oorzaak 
van hun ontstaan zal moeten zoeken in erosie, die zich afspeelde in een tijd, toen 
de zeespiegel omstreeks 100 M. lager ten opzichte van het land lag dan thans, 
schijnt mij in hooge mate waarschijnlijk ®). 
Hun eerste aanleg zou dan terugreiken tot in den plistoceenen ijstijd, terwijl in 
lateren tijd hun vorm door zee-erosie, vooral door den invloed der getijstroomen nog 
sterk kan gewijzigd zijn. De talrijke ondiepere zijtakken van deze straten, die hier en 
daar diep in het land ingrijpen, zijn stellig wel van jongeren datum dan de straten zelve. 
C. Het niet-stabiele gedeelte met het onrustige bodemrelief. 
De afgesloten bekkens. 
Een scherp contrast met de zeeën van het Soenda-plat en het Sahoel-plat 
vormen alle overige zeeën van den Oost-Indischen Archipel. 
Hier geen gelijkblijvende en geringe diepte, maar groote diepteverschillen 
bij meestal aanzienlijke algemeene diepte, hier geen vlakke zeebodem maar een 
afwisselend, onrustig onderzeesch relief, hier geen lage kusten met eentonig land- 
schap, maar steile rotswanden en kloeke berggroepen tot dicht bij zee met groote 
verscheidenheid van landschap, hier even als ginds veel eilanden, maar dan niet 
alle als ’tware naar één model vervaardigd, maar uiterst afwisselend in vorm en 
gedaante, hier geen armoede aan koralen maar groote rijkdom aan riffen, wel 
het meest aan fossiele opgeheven riffen, zich verradend door terrassen, die aan 
tal van eilanden in den archipel, vooral van de Molukken, een zeer eigenaardigen 
en schilderachtigen aanblik verleenen. 
1) J. W. GREGORY 21 p. 348. 
2) H. MERTON. 28 p. 90 en volg. en Tafel 5. Omtrent den bodembouw van de Aroe- 
eilanden is nog zeer weinig bekend. VERBEEK toonde aan, dat althans een deel van jong-mioceenen 
ouderdom is, terwijl ook het voorkomen van jongere, waarschijnlijk plistoceene kalksteenen 
schijnt vast te staan (H. MERTON |. c. p. 157). 
3) Door het Maleisch sprekende deel der bevolking worden deze straten „soengei” d.i. 
rivieren, genoemd. 
