288 Geologie. 
gemaakt, moet dit, geologisch gesproken, van jongen datum zijn. Waar dus, 
althans in de nabijheid der continenten, de bodem der zee sterk geaccidenteerd 
is, mag men aannemen, dat de aardkorst daar òf, geologisch gesproken, kort _ 
geleden gedeformeerd is, òf nog voortgaat door bergvormende krachten te worden 
vervormd. Een der merkwaardige resultaten van de diepzee onderzoekingen der 
laatste halve eeuw is het vaststellen van het feit, dat de zoogenaamde middel 
landsche zeeën, vergeleken met de groote oceanen, gekenmerkt zijn door een 
vormenrijke onderzeesche topographie met sterke constrasten van hoog en laag. 
Middellandsche zeeën zijn, zooals de naam aanduidt, zeeën, die continenten van 
elkaar scheiden. Meer in het bijzonder is deze naam gegeven aan de zeeën, die 
de continenten van het noordelijk halfrond scheiden van die van het zuidelijk 
halfrond. Aldus onderscheidt men de Caraïbische Middellandsche Zee tusschen 
Noord- en Zuid-Amerika, de Middellandsche Zee zonder meer tusschen Europa 
en Afrika-en de Australasische Middellandsche Zee tusschen Azië en Australië. 
De geologie leert dat deze drie gebieden in den jongsten tijd, althans sinds den 
aanvang van het Neogeen, behoort hebben en ook heden nog behooren tot de oro- 
genetisch meest actieve gebieden der aarde, dus tot die, waar door bergvormende 
krachten de vorm van de aardkorst sterker is en wordt gewijzigd dan in het al- 
gemeen elders op aarde. Weerspiegelt zich dit feit misschien in de eigenschappen 
der afgesloten diepzeebekkens, die men als de hoogste uitingen van ontwikkelings- 
mogelijkheid van een onderzeesch relief mag opvatten? Dit is inderdaad het geval. 
Hoe ingewikkeld en eigenaardig de topographie van land en zeebodem in 
de gebieden der merkwaardige bekkens ook moge zijn, enkele algemeen geldende 
kenmerkende eigenschappen teekenen zich toch scherp af. 
Kenmerkend is dan vooreerst de duidelijke in één richting verlengde trog- 
vorm der meeste diepe bekkens, evenals de in één richting verlengde vorm van _ 
bijna alle eilanden die aan de bekkens grenzen, waarbij de lengte van de eilanden 
in richting overeenkomt met die der diepzee-troggen, verder de rangschikking 
zoowel van de bekkens als van de eilanden in gebogen rijen en ten slotte de 
onmiskenbare kenteekenen van opheffing, die de kusten van die eilanden vertoonen. 
Het ligt voor de hand naar een oorzakelijk verband te zoeken tusschen de 
daling van de trogvormige diepe zeebekkens en de rijzing van de aangrenzende 
in één richting sterk verlengde eilanden. Naar mijn meening moet de gemeen- 
schappelijke oorzaak van deze tegengestelde bewegingen gezocht worden in een 
plooiing van de aardkorst in de diepte. 
Wanneer men de vraag stelt: wat moet men zich voorstellen aan de opper- 
vlakte der aarde te zullen zien, zoo een onderzeesch terrein zich in de diepte 
plooit? Dan zou ik daarop willen antwoorden: juist wat men op het oogenblik 
in het oostelijk deel van den Oost-Indischen Archipel kan waarnemen !). 
Immers is het bekend, dat plooiing van harde lagen alleen onder hoogen 
druk mogelijk is, en hieruit volgt terstond, dat zulk een plooiing slechts op 
eenige diepte zal kunnen plaats hebben. Aan de oppervlakte, waar de gesteenten 
1) G. A. F. MOLENGRAAFF. 30 p. 129 en 32 p. 698 en 701. 
