318 Geologie. 
ontbreken mij daarover en het is uit den aard der zaak begrijpelijk dat deze zeer 
schaars zijn. 
Het spreekt van zelf, dat deze kaart in hooge mate onvolledig en ook stellig 
niet overal nauwkeurig is, omdat onze kennis omtrent het voorkomen der koraal- 
riffen in den archipel nog onvoldoende is en omdat de zeer verspreide literatuur 
over dit onderwerp mij ten deele niet bekend is. Zij moet worden beschouwd 
als een poging, die voor volgende onderzoekers wellicht van nut zal zijn. 
Hieronder zij thans kort uiteengezet op welke wijze de groepen van koraal 
riffen, door mij op de kaart onderscheiden, inderdaad samenhangen met en hun 
oorsprong ontleenen aan de wordingsgeschiedenis van het tegenwoordig relief 
van de verschillende deelen van den archipel. 
L. Strandriffen en verwante riffen. 
Hierboven is reeds opgemerkt, dat strandriffen aan alle kusten, stilstaande, 
dalende of rijzende, kunnen voorkomen, en het is dus ook begrijpelijk dat zij in 
alle deelen van den archipel worden gevonden. Het minst komen zij voor, waar 
hun rustige ontwikkeling het meest door allerlei invloeden wordt bedreigd, zooals 
bijv. aan de kusten van streken met werkzame vulkanen, in de nabijheid van de 
monden van groote rivieren enz. Voor hun zeldzaamheid in de Soenda-zee is een 
bepaalde reden, die hieronder wordt vermeld. 
IL. Koraalriffen, wier ontwikkeling uitsluitend verband houdt met schomme- 
lingen van den zeespiegel tijdens en na den plistoceenen ijstijd. Zij Zin in hoofd- 
zaak beperkt tot de stabiele gedeelten van den archipel. 
De koraalriffen van het Soenda-Plat. 
De verspreiding der koraalriffen in de Soenda-zee is eigenaardig. In de eerste 
plaats valt op, dat de Soenda-zee, die oppervlakkig beschouwd voor de ontwik- 
keling van koralen buitengewoon gunstig gelegen schijnt te zijn, over het algemeen 
genomen arm is aan koralen. Aan de kusten, zoowel van Borneo als van Sumatra 
en Java, zijn koraalriffen zoo weinig ontwikkeld, dat zij op de bestaande zee- 
kaarten bijna nergens worden aangegeven. Vrij van de kusten geldt hetzelfde; 
ook daar. zijn koraalriffen er zeldzaam. Dit is gemakkelijk te begrijpen, indien men 
in het oog houdt dat de Soenda-zee geologisch kort geleden, in plistoceenen 
tijd, nog niet bestond, krachtens haar hierboven (p. 275) geschetste wordings- 
geschiedenis snel in vlakteuitgebreidheid moet zijn toegenomen maar in den aan- 
vang een zeer geringe diepte moet gehad hebben, gepaard aan gering zoutgehalte 
en groot slibgehalte en dus een weinig gunstig milieu moet geweest zijn voor de 
verspreiding van rifbouwende koralen. 
Een uitzondering, wat de opvallende armoede aan rifbouwers betreft, riekt 
slechts het randgebied van de Soenda-zee, waar deze aan zeeën grenst, die reeds 
vóór haar bestonden en van waar het water is toegevloeid, dat door overstrooming 
der schiervlakte van het Soenda-land haar deed ontstaan. In het randgebied, dat 
ik op het oog heb, ligt de archipel, waartoe de Natoena-eilanden behooren, welke 
rijk ontwikkelde strandriffen en eenige los uit zee oprijzende koraaleilanden bezit, 
verder de archipel der Duizend-eilanden ten Noordoosten van Straat Soenda en 
ten slotte in het uiterste Oosten van de Soenda-zee de Borneo-bank. Van uit die 
