320 Geologie. 
ondiep water bijv. tot 20 vaam diepte gaat het opgroeien van nieuwe koraal- 
eilanden op die wijze nog steeds door. Voor die eilanden echter uit de groep 
der Duizend-eilanden, welke uit dieper water, van 40 vaam diepte en meer, op- 
rijzen, zooals bijv. P. Pajoeng en andere, acht ik het waarschijnlijk dat zij ontstaan 
zijn door opwaarts groeien van riffen, die in de vroegere Soenda-baai aan de 
kust van het plistoceene Soenda-land vóór zijn onderdompeling reeds ontwikkeld 
waren. 
Veel sprekender en ondubbelzinniger zijn de verhoudingen aan de vroegere 
oostkust van het Soenda-land (zie kaart I). Hier grenst het passieve Soenda-land aan 
het tektonisch actieve gebied der Molukken-zee en wel onmiddelijk aan de straat 
van Makasser, één der vele diepzee-troggen, die daar nog steeds dieper worden, 
terwijl andere deelen, de tegenwoordige eilanden, zich nog steeds verheffen. In 
plistoceenen tijd was deze trog of syncline (misschien een slenk) tusschen Borneo 
en Celebes reeds in volle ontwikkeling en dus waren de voorwaarden voor de 
ontwikkeling van een plat aan de oostkust van het Soenda-land toen zeer on- 
gunstig. De dalende zeebodem bracht de sedimenten, die het Soenda-land aan- 
voerde, steeds in zoo diepe niveau's, dat het niet tot platvorming kon komen. 
Het Soenda-land was daardoor naar het Oosten begrensd door een diepe zee, de 
tegenwoordige straat van Makasser. Een plat van beteekenis was niet aanwezig. 
Overigens gunstige voorwaarden voor koraalontwikkeling: een diepe zee, stellig 
helder en zout water, althans op eenigen afstand van de groote rivier of rivieren, 
die ten Noorden van Madoera stroomden en het Soenda-land in de richting van de 
straat van Makasser ontwaterden, een flinke branding en een niet te vlakke, ten 
ten deele stellig rotsachtige kust. Geen wonder, zoo langs deze kust een levens- 
krachtig rif zich ontwikkelde. 
En wat zien wij thans? 
Op den uitersten oostelijken rand van het Soenda-plat, de zoogenaamde 
Borneo-bank, staat een rif (Fig. 5) als een smalle, op vele plaatsen onderbroken 
muur Oprijzend van uit een diepte van 70 tot 90 M. tot aan of nabij de opper- 
vlakte der zee. Landwaarts van dit rif, op het Soenda-plat, neemt de zeediepte 
van af 70 M. slechts zeer langzaam af; zeewaarts, naar de straat van Makasser, 
neemt de diepte zeer snel, plaatselijk wellicht bijna loodrecht, tot 200 M. en 
meer toe, zoodat op een afstand van eenige kilometers van het rif reeds diepten 
van meer dan 1000 Meters voorkomen. Dit rif staat op den rand van het plisto- 
ceene Soenda-land; het was in plistoceenen tijd vóór het afsmelten van het ijs 
in hoogere breedten een strandrif van dat Soenda-land en naarmate de kustvlakte 
van het Soenda-land in post-plistoceenen tijd door de zee werd overstroomd, 
bouwden de koralen het rif opwaarts tot zijn tegenwoordige gedaante. Dat rif is 
dus een echt barrière-rif ), om het onder het water verdwijnende Soenda-land 
opgegroeid op de wijze, zooals DARWIN zich de barrière-riffen in het algemeen 
gevormd denkt. 
Alleen maakt dat rif op het eerste gezicht niet terstond den indruk van een 
1) J. F. NIERMEYER 39 p. 884 en Kaart XIII N°. 2. 
