326 Geologie. 
Zij vertoont in vele opzichten hetzelfde beeld als de Sabalana-bank en bezit 
evenals deze een kenmerkende spoor aan haar oostpunt. Deze spoor is 2!/, X 7'/, 
K.M. groot en bestaat uit koraalriffen die ten deele boven zee uitsteken en bij 
eb grootendeels droogloopen. Aan den rand verheffen zich aan alle zijden de 
riffen hier en daar als koraaleilanden boven den zeespiegel en rifbouwsels op 
het plat, die onregelmatig verspreid staan, bereiken ook op enkele plaatsen, zooals 
bijv. in de eilandjes Sarasang en Koko Besar, de oppervlakte der zee. De riffen 
op de Sapoeka-bank vormen een goed ontwikkeld atol, waarvan de lagune voor 
een groot gedeelte door rifbouwsels is opgevuld. 
c. De Paternoster-eilanden. 
Deze koraaleilanden staan op een vlakke onderzeesche bank, 90 K.M. lang 
en 16—30 K.M. breed, waarvan de diepte van 24 tot 40 vaam afwisselt. Buiten 
de bank neemt de diepte der zee aan alle kanten snel toe. Deze bank is vooral 
aan den rand rondom, behalve aan het uiterste westeinde, bezet met koraal- 
eilanden, die. op vele plaatsen de oppervlakte der zee bereiken of weinig daar 
beneden blijven. Te zamen vormen zij een zeer lang gerekt atol waarvan de 
lagune vrij sterk en in het midden zelfs over de geheele breedte met rifbouw- 
sels op diepten van 10—15 vaam is opgevuld. Op geringen afstand van de west- 
punt van dit atol ligt het koraaleiland Poposong, groot 7 X 10 K.M., dat in het 
Oosten boven water uitsteekt en nergens dieper dan 20 vaam beneden den zee- 
spiegel ligt. 
Uit deze beschrijving volgt duidelijk, dat de banken, waarop de riffen der 
Postiljon- en Paternoster-eilanden rusten, alle drie even diep, gemiddeld 24—40 
vaam;, beneden den zeespiegel liggen en zeer vlak zijn en hetzelfde geldt voor 
het grootste gedeelte van de bank van de Kaloe Kaloekoeang-eilanden. Men 
kan hierbij moeilijk aan toeval denken en men wordt gedrongen te denken aan 
een gemeenschappelijken invloed, die de diepteligging aan deze en dergelijke 
banken heeft geregeld of gecontroleerd; die invloed is Dary’s glacial control. 
Ik veronderstel dat bij den aanvang van den plistoceenen tijd deze banken 
eilanden vormden, die misschien tot het Soenda-land behoorden maar daarvan 
reeds waren afgescheiden door de bodembewegingen die leidde tot de verdieping 
van de bekkens van de Bali-zee en de Straat van Makasser. Wat geschiedde nu 
met deze Kaloe Kaloekoeang-, Paternoster- en Postiljon-eilanden? Zij kwamen 
evenals het geheele Soenda-land aanvankelijk minstens 72 M. hooger ten op- 
zichte van den zeespiegel te liggen. In dien tijd vormden zij een, zij het ook 
sterk onderbroken, landverbinding tusschen het zuidoostelijk deel van het 
Soenda-land waarvan Java en Madoera een deel uitmaakten, en Zuid-Celebes, 
waarover elementen der Aziatische fauna hun .weg naar Celebes kunnen hebben 
gevonden. Het is niet bekend, maar wel aannemelijk, dat deze eilanden, voordat 
de daling van den zeespiegel intrad, door rifpantsers tegen de vernielende werking 
der brandingsgolven beschermd waren en, zoo men de beginselen aanvaardt, 
door Dary uiteengezet in zijn glacial-control theory *), kan men zich denken, dat 
1) R. A. Dary, 13, 14 en 15. 
