Verspreiding der koraalriffen in den archipel. 331 
zeeschen, deels onderzeeschen niet geheel gesloten ring waarvan de voornaamste 
eilanden de Zandbuis-banken en Maria Reigersbergen genoemd worden. De lagune 
is gedeeltelijk meer dan 100 vaam diep en bereikt in het zuidelijk deel aan de 
binnenzijde van het eiland Maria Reigersbergen de diepte van 140 vaam (252 M.). 
Ik ben geneigd aan te nemen, dat het Zandbuis-atol met zijn lagune met diepten 
van meer dan 100 vaam op een bank staat, die nog na het Plistoceen is weg- 
gezonken. 
IV. Koraalriffen wier ontwikkeling verband houdt met diastrophisme. 
De verspreiding en de aard der koraalriffen en koraaleilanden in het be- 
wegelijke of geosynclinale gedeelte van den Oost-Indischen Archipel is in goede 
overeenstemming met de hierboven geschetste theorie, volgens welke de rijen 
van diepzee-troggen en de reeksen van eilanden, die deze van elkaar scheiden, 
hun tegenwoordige ligging en gedaante danken aan een en hetzelfde proces van 
diastrophisme of plooiing op zekere diepte in plistoceenen en post-plistoceenen 
tijd, dat waarschijnlijk nog voortduurt. 
Het eerste zelfs aan leeken opvallend feit is, dat de eilanden in deze streek 
van ingewikkelde topographische gesteldheid, welke in het algemeen de ligging 
der voornaamste anticlinale assen aanduiden, bijna overal door strandriffen zijn 
omgord en een terrasbouw vertoonen, veroorzaakt door afgestorven koraalriffen, 
die tot verschillende hoogte boven den zeespiegel zijn opgeheven. Op het eiland 
Timor worden in den Diroen-rand rifkalken van plistoceenen ouderdom tot nage- 
noeg 1300 M. en in den Gempol-rand bij Kapan tot 1250 M. boven den zeespiegel 
aangetroffen. Kisser met zijn vijf tot zeven terrassen, van alle zijden gezien op een 
natuurlijke vesting gelijkend, is een van de fraaiste voorbeelden van een aldus 
gebouwd eiland. Op vele eilanden is het getal der opgeheven rifterrassen nog 
grooter; VERBEEK noemt er dertien op Kambing, vijftien op Dai en zestien op 
Dawara. Dit proces van opheffing met oprijzing uit zee van nieuwe terrassen gaat 
zeer waarschijnlijk nog steeds voort. En dat is juist wat de theorie vereischt. 
Een tweede niet minder opvallend feit is, dat de trogvormige diepzeebekkens, 
die’ de reeksen van opgeheven eilanden van elkaar scheiden, in het algemeen 
gesproken, vrij zijn van barrière-riffen en atollen. Men zou oppervlakkig beschouwd 
juist. het omgekeerde verwachten, omdat deze bekkens de ligging der synclinale 
assen aangeven en dus gebieden van daling zijn. 
Waarom bezitten zij desniettegenstaande geen riftypen, die voor dalende 
gebieden kenmerkend zijn? 
Wanneer men in het oog houdt, dat de jongste bodembewegingen in hoofd- 
zaak het oprijzen van eilanden van uit de zee in de anticlinale strooken en het 
dieper worden van prae-existeerende ondiepe zeeën in de synclinale strooken ten 
gevolge hadden, kan wel een bevredigende verklaring hiervoor gevonden worden. 
Voordat de jongste orogenetische bewegingen een aanvang namen, geleek de 
algemeene topografie van het oostelijk deel van den archipel ten gevolge van 
een vroegere zeer intensieve plooiing vermoedelijk van jong-mioceenen tijd op 
de tegenwoordige, met dat verschil, dat de zeebekkens veel ondieper waren dan 
