Verspreiding der koraalriffen in den archipel. 333 
dat op deze plaats in de Ceram-zee zich een verdronken rif van den bodem, d.i. 
van 1600 M. diepte, tot 1300 M. beneden den zeespiegel verheft. 
Voortgezet onderzoek zal meer omtrent dat merkwaardige voorkomen kunnen 
leeren en al of niet steun verleenen aan de hier gegeven proeve van verklaring. 
Niet overal echter in den archipel ontberen de synclinale gebieden barrière 
riffen en atollen. Een zeer merkwaardige uitzondering is beschreven door ESCHER !), 
van de Toekang Besi-eilanden. Van deze eilanden bestaat een zeer fraaie zee- 
kaart naar een opname, verricht in de jaren 1902 en 1916. De groep der Toekang- 
Besi eilanden bestaat uit vier reeksen van eilanden, die alle omstreeks NW—ZO 
gericht zijn. Twee van deze rijen, namelijk van West gerekend de tweede en 
de vierde, bestaan uit hooge eilanden met verscheidene duidelijke terrassen die 
uit opgeheven rifkalk bestaan (zie kaart IV en vooral kaart V). Deze eilanden zijn 
omgord door goed ontwikkelde strandriffen, die ten deele zeer breed zijn en 
plaatriffen ongeveer gelijk met de zeespiegel vormen. De twee overblijvende rijen, 
dus de eerste en de derde, bestaan deels uit kleine rotsgroepen zonder opgeheven 
rifkalken omringd door barrière-riffen, deels uit atollen en atolachtige koraal- 
eilanden. Klaarblijkelijk geven de opgeheven eilanden met de opgeheven rifkalk- 
terrassen de plaats aan van de anticlinale assen en de eilanden met barrière-riffen 
en de atollen die van de synclinale assen van een gebied van plooiing in de 
diepte. Zeer interessant is het eiland Lintea; de oosthelft is hoog, 82 M. boven 
den zeespiegel, heeft terrassen en is door een breed strandrif omgeven, de west- 
helft is een atol met een lagune van 25 M. diepte. Dit eiland ligt op een vleugel 
van de zich vormende plooi en is door de plooiing gekanteld. De vorm en de 
ontwikkelingswijze van de riffen der Toekang Besi-eilanden is dus door diastrophisme 
beheerscht. Toch misschien niet geheel en al; langs de noordkust van het eiland 
Wangi-Wangi ligt aan zijn noordzijde een smal rif, door een smalle lagune van 
het strandrif gescheiden, dat den indruk maakt van een barrière-rif met een 
ondiepe lagune (11—45 M.) en ook als zoodanig door NIERMEYER °®) is beschreven. 
Misschien is dit ontstaan door de rijzing van den zeespiegel in post-plistoceenen 
tijd en is hier het diastrophisme niet in staat geweest den invloed van die schijn- 
bare daling van het land door werkelijke opheffing geheel te vernietigen, zooals 
bij de andere eilanden van die groep wel het geval is geweest. 
Behalve van de Toekang Besi-eilanden, die tot nu toe het best onderzocht 
zijn, mag nog van de volgende koraal-eilanden gezegd of met min of meer waar- 
schijnlijkheid vermoed worden, dat hun wijze van ontstaan met orogenetische 
bewegingen in nauwen samenhang staat: 
a. Het eiland Kabia of Baars-eiland. Het ligt ongeveer 100 K.M. ten Oosten 
van het atol der Tijger-eilanden. Van dat eiland is de westelijke helft 38 M. boven 
den zeespiegel verheven en met een strandrif omgeven, terwijl de oostelijke helft 
de gedaante heeft van een atol met een lagune van 30 vaam diepte. Het eiland 
biedt veel overeenkomst aan met het juist genoemde Lintea is evenals dit laatste 
waarschijnlijk door orogenetische bewegingen gekanteld. Deze verhoudingen zijn 
1) B. G. ESCHER. 20. 2) J. F. NIERMEYER. 39 p. 888 en Kaart XIII. N°. 10, 
