334 Geologie. 
onlangs door VAN VUUREN !) beschreven. Op kaart IV is dat eiland groen gekleurd. 
b. De Angelica-droogte. Deze ligt 140 K.M. Zuidoost van het atol der Tijger- 
eilanden. De Angelica-droogte is een zeer fraai dubbel atol met twee lagunes dat 
steil uit een. zee van gemiddeld 2500 M. diepte oprijst. Het diepste punt in de 
westelijke lagune ligt 58 M. beneden den zeespiegel, terwijl de kaarten in de ooste- 
lijke lagune ook diep water aangeven. Op kaart IV is dat eiland groen gekleurd. 
c. Het Moearas rif. Dit atol ligt aan de oostkust van Borneo, 90 K.M. ten 
Noorden van Tandjong Mangkalihat. Het is door NIERMEYER afgebeeld. Het 
diepste punt in de lagune is 47 M. diep. Door een vergissing is dit atol even 
als het nabijgelegen koraaleiland Maratoea op kaart IV blauw in plaats van groen 
gekleurd. 
d. Het atol Gisser en de Ceram-laoet archipel. Het eiland Gisser, op korten 
afstand. West van Ceram-laoet gelegen, is een vlak atol met een ondiepe lagune, 
die bij eb bijna geheel droogloopt. Het is door WEBER*) beschreven. De koraal- 
eilanden van den Ceram-laoet archipel schijnen een wijd barrièêre-rif samen te 
stellen, dat het eiland Ceram-laoet omgeeft en zich van daar nog omstreeks 30 K.M. 
naar het Zuidoosten uitstrekt. Voorloopig heb ik deze groep van koraaleilanden 
opgevat als een barrière-rif, dat door orogenetische bodembewegingen is ontstaan 
en misschien met het rif van Loeang vergelijkbaar is. 
e. Het koraaleiland Pasigi. Dit atol ligt omstreeks 75 K.M. Noord van de 
Noordkaap van Celebes en is door HICKSON ®) beschreven als een atol. Niet ver 
ten Westen daarvan komt een wijd barrière-rif om het eiland Tagoelandang voor. 
Het verband tusschen de ontwikkeling der koraalriffen en de details der 
bergvormende bewegingen, met name van de vervormingen, die de anticlinale 
ruggen gedurende hun ontwikkeling ondergaan, is op vele plaatsen in den 
archipel aangetoond, en het onderzoek hiervan belooft nog veel merkwaardigs 
aan het licht te zullen brengen. 
Enkele voorbeelden daarvan mogen hier genoemd worden. 
Vooreerst heeft deze vervorming ten gevolge gehad dat de opwaartsche 
beweging van een en hetzelfde eiland niet op alle plaatsen even sterk is geweest 
en dat het eene eiland niet evenveel is opgeheven als het andere; integendeel, 
men kan overal differentieele bewegingen waarnemen, zoowel wanneer men twee 
gedeelten van hetzelfde eiland, als wanneer men twee verschillende eilanden met 
elkaar vergelijkt. E 
De verschillen in opheffing der eilanden van een reeks zullen verder een 
zeker rhythme vertoonen, al naarmate de anticlinale rug culminaties en depressies 
bezit. Trots de algemeene plooiing met opheffing van de anticlinale strook kunnen 
daarin op de plaatsen der depressies althans tijdelijk zelfs barrière-riffen of atollen 
gevormd worden, zooals schematisch is voorgesteld in fg. 10. 
1) L. VAN VUUREN. 55 p. 510 en vg. 
2) M. WEBER. 57 p. 79. 
3) S. J. HICKSON. A naturalist in North-Celebes, p. 44 en fig. 6. London 1889. 
