338 Geologie. 
IN 
De hedendaagsche bezinkingen in de zeeën van den Oost-Indischen 
Archipel met een korte bespreking van den toestand dier zeeën 
in vroegere geologische tijdperken. 
A. DE BEZINKINGEN IN DE ONDIEPE ZEEËN EN OP 
HET SAHOEL-PLAT. 
1. De bodem der Soenda Zee. 
Tot in het afgeloopen jaar was omtrent den aard van den bodem der Soenda- 
zee nog weinig meer bekend, dan dat hij uit terrigene afzettingen zou zijn samen- 
gesteld. Dat weinige was in hoofdzaak afgeleid uit gegevens ontleend aan de 
zeekaarten. Hoewel de Soenda-zee vooral nabij de kust van Java betrekkelijk 
goed afgelood is, zijn die loodingen slechts in zooverre verricht met het doel 
de samenstelling van den bodem te leeren kennen als deze betrekking heeft op 
de kwaliteit van den bodem als ankergrond. Geen wonder, dat men zich dus 
niet te veel mag verlaten op de opmerkingen omtrent de bodemgesteldheid 
gevoegd bij de dieptecijfers op de zeekaarten. 
De zeekaarten geven als grondsoort op den bodem der Soenda-zee bij de 
groote meerderheid der loodingen klei of modder aan, ondergeschikt zand, terwijl 
slechts zelden schelpen of koraalfragmenten worden vermeld). 
Onderzoekingen, die nog niet voltoold zijn, hebben thans aan het licht 
gebracht, dat de samenstelling van den bodem der Java-zee op vele plaatsen 
anders is dan de zeekaarten deden vermoeden. Deze onderzoekingen zijn mogelijk 
geworden, doordat in de laatste jaren uit de Java-zee talrijke bodemmonsters 
verzameld zijn, verkregen bij loodingen, die stelselmatig uitgevoerd zijn voor het 
Departement van Landbouw en Nijverheid ten dienste van het Visscherij-onderzoek. 
Het onderzoek van deze monsters, door Dr. E. C. J. Monr®) en Ir. J. Tú. 
Wuite op het agro-geologisch laboratorium te Buitenzorg verricht, stelde in 
staat een kaart van de bodemgesteldheid van de Java-zee te ontwerpen, welke 
kaart door den heer MOHR aan mij welwillend ter publicatie werd afgestaan 
(zie kaart VI). 
Uit deze kaart blijkt, dat de heerschende meening, door de zeekaarten 
gewekt, dat de bodem der Java-zee uitsluitend of bijna uitsluitend uit zeer fijne 
sedimenten, klei of modder, zou bestaan, niet juist is. In het algemeen kan men 
zeggen, dat de bodem in de zuidelijke helft grenzend aan het eiland Java uit klei 
en leem, in de noordelijke helft grenzend aan Borneo, Straat Karimata, Billiton en 
Banka uit zand en zandige leem bestaat. Overblijfselen van koralen (als zoogenaamd 
1) Men moet hierbij in aanmerking nemen, dat zand en schelpen bij het looden minder 
gemakkelijk worden opgebracht dan klei of modder. 
2) E. C. J. Mon. 29. 
