360 Kustbeschrijving van den Ol. Archipel. 
Deze breede, vlakke modderbanken der lage kusten schuiven steeds vooruit 
en wanneer er geen, soms vrij krachtige zeestroomen waren, welke de afgevoerde 
stoffen over de banken en langs de randen daarvan verplaatsen, dan zou het 
dempingswerk in Java- en Zuid Chineesche zee snel voortgaan; nu blijven vele 
vaste deeltjes in het zeewater zweven, maken dit tot ver uit de kust troebel en 
ondoorschijnend, en bezinken eerst in grootere diepten. 
Van Nieuw-Guinea zijn de Noord- en NW.kusten, grootendeels steil en het 
grootste gedeelte van de ZW.kust en de Zuidkust laag en doorsneden door 
tallooze rivieren, welke in beteekenis toenemen naarmate men Zuidelijker komt. 
Al deze rivieren voeren veel modderslijk mede naar zee, zoodat ook hier de 
bank vóór de kust zeer breed is geworden en het water der Arafoerazee niet 
helder is. 
Celebes is het eenige van de eilanden tusschen Borneo en Nieuw-Guinea 
met Australië, dat groot genoeg is om rivieren te hebben, waarvan sommige 
slechts afwateringen zijn van meeren in het binnenland. De vaste stoffen welke 
vóór hun mond bezinken, kunnen echter in de diepe, omringende zee niet anders 
dan plaatselijke, weinig beteekenende verondiepingen doen ontstaan en de zee- 
stroomen maken daarvan geen noemenswaardige hoeveelheid los zoodat het zee- 
water hier helder is tot aan de kust toe. Daarom wordt in dit gedeelte van den 
Archipel het meeste levende koraal aangetroffen, waardoor het heldere water in 
den regel sterk wordt verkleurd. 
Het aanzien van de kusten der eilanden is, afgescheiden van den vertikalen 
vorm, ietwat eentonig. Het tropische klimaat heeft overal, waar maar een wortel 
kon pakken, een weelderigen plantengroei doen ontstaan; alleen waar de grond 
dit niet gedoogde, zooals op de uitsluitend steenachtige gedeelten of op de uit 
opgeheven terrassen van kalk bestaande eilanden, ontbreekt dit bedekkende kleed. 
Op de met laagwater droogloopende modderbanken treft men veelal rizo- 
phoren (bakau) aan, welke bij hoogwater in zee schijnen te groeien en met 
afloopend water tusschen hunne luchtwortels alle vaste deelen terughouden, 
zoodat zij steeds werkzaam zijn aan landaanwinning. Op zandstranden vindt men 
meermalen tjemara- of aroeboomen welke soms zoo regelmatig staan of zij door 
menschenhanden zijn geplant; bij de strandkampongs zijn bijna steeds, in kleiner 
of grooter aantal, klapperboomen te zien terwijl men tallooze kleinere eilanden 
met deze heeft beplant om coprah te winnen. Slechts bij uitzondering treft men 
aan het strand groote, kenbare boomen aan, meestal gaan deze schuil in het 
dichtete bosch van het binnenland. Tusschen dit en de rizophoren of aroeboomen 
aan het strand, vindt men meestal een strook nipah, struikgewas, loofhout. 
Op andere gedeelten van de kust komt het zwarte ijzerhoudende zand voor, 
waarop geen plantengroei mogelijk is of liggen randen van opgespoeld, helder 
wit koraalgruis, uit welk materiaal ook vele platen en kleinere eilandjes bestaan. 
Waar de hooge rotsgedeelten plotseling in zee eindigen, vindt men daarvóór 
dikwijls losse, op een zeilend schip gelijkende zuilen, de bekende batoe lajar en 
batoe kapal, waarin de zee meermalen poorten en grotten heeft uitgespoeld. _ 
Sommige vulkanen rijzen naakt en kaal in bijna zuiveren kegelvorm uit zee 
Ed 
