Kustbeschrijving van den O.-l. Archipel 381 
Tusschen Simeuloe en de Banjak eilanden liggen twee kleine losse plateaus. 
Het Zlijkste draagt de lage, uit zand en koraal bestaande, gedeeltelijk met 
klapperboomen begroeide en gedeeltelijk met riffen omringde eilanden Babi 
en Lassia; het N.lijkste heeft alleen een paar gevaarlijke ondiepe plekken. 
BORNEO. 
Borneo is het grootste eiland van den Archipel; van het Nederlandsche 
gedeelte zijn de kusten laag, vaak moerassig, zwaar begroeid en hebben een 
eentonig aanzicht. De uitloopers van de gebergten in het binnenland naderen 
‘deze slechts op zeer enkele punten en de kustlijn is grillig door de vele rivier- 
monden, welke zonder uitzondering ondiep zijn en waarvan de grootste op de 
West- en Oostkust uitgestrekte delta's hebben; op de Zuidkust worden geen 
delta's aangetroffen. Op de Westkust liggen eenige verspreide eilandengroepen, 
aan de ZO.punt het eiland Laoet, aan de Oostkust op de Borneobank tallooze 
eilandjes en droogten en beN. hoek Mangkalihat, in en vóór.de delta’s van 
de groote rivieren, talrijke eilanden. j 
Het Britsche gedeelte van Borneo is heuvelachtig, in het Noorden berg- 
achtig. De kust zelf is over het algemeen laag, met bakau begroeide modder- 
stranden wisselen af met zandstrand dat tjemaraboomen draagt, op vele plaatsen 
komt het heuvelland tot aan de Oostkust, rond de Darvelbaai, is het hoog en 
hier en daar rotsig. De NW.kust is ingesneden door de monden van talrijke 
rivieren, waaronder de Redjang en Baram, de eerste met belangrijke delta- 
vorming bij Kaap Serik, de voornaamste zijn; het N.lijk gedeelte heeft talrijke 
baaien en langs de kust liggen dáár en in het bijzonder aan de NO.kust, talrijke 
grootere en kleinere eilanden, uitgebreide riffen complexen en tallooze losse 
gevaren. Aan de Noordpunt sluiten deze aan bij de eilanden en gevaren van de 
ZW.punt van Pelawan en aan de NO.punt bij die van de W.lijke Soela-eilanden. 
WESTKUST. 
Hoek Datoe, de NW.punt van Borneo, waarover de Nederlandsch-Engelsche 
grens loopt, is het rotsige, hooge uiteinde van een bergachtig schiereiland dat 
om de West afdaalt naar een met hoog geboomte begroeide, aanvankelijk lage 
en later hoogere, zandige kust, waarlangs men eenige weinige afzonderlijke 
„heuvels aantreft. De Palohrivier dringt hier slechts weinig ver het land in, de 
mond der meer belaugrijke Sambasrivier is zeer kenbaar aan het Pemangkat 
gebergte op den ver uitspringenden Zuidoever en de heuvels op het smalle 
schiereiiand aan den Noordoever. Tot den mond van de Kleine Kapoeas- 
rivier die een breeden drempel heeft, is de kust grootendeels laag en begroeid 
met bakau; het hooge, meer binnenwaarts gelegen bergland komt alleen bij en 
beN. hoek Belat aan de kust, waarvóór op deze hoogte de steile, heuvelachtige 
zwaar begroeide Boeroeng eilanden liggen, waarvan het hooge Temadjoe het 
Zlijkste is en waartusschen de diepten zeer ongelijk zijn. Dicht beN. den mond 
