418 Kustbeschrijving van den Ol. Archipel. 
Het bergland tusschen de golven van Tomini en Tolo heeft aan den Ôost- 
oever, beZ. Belanta, hooge, witte rotsen en neemt in hoogte af naar de Z.punt, 
Tg. Botok, waar het overgaat in begroeid heuvelland om rond de Nonape- 
tongbaai en de kleinere Ardjoenobaai, welke talrijke in de bakau te niet 
loopende inhammen heeft, laag te worden. Verder om de ZW. wordt het gebergte 
weer hooger en nadert de kust in het gedeelte voorbij Kintong, waar een 
kenbare bergkloof en kale, lichtgroene plekken in de hellingen te zien zijn, in 
dat ZO. van het Toekalagebergte, waar de kust steil is, en rond de Tomoribaai. 
Het lage kustgedeelte tusschen Tg. Batoei en den vooruitspringenden hoek Rata, 
bij den Zuidinloop van straat Peleng, waarachter de bergen belangrijk terug wij- 
ken, wordt doorsneden door talrijke onbelangrijke riviertjes, en beO. den Z.hoek 
van de Tomoribaai vindt men, achter de lage kust, een moerassige strook. 
De oevers van de niet zeer breede Tomoribaai, welke ver om de NW. 
het land indringt, zijn aan weerszijden van den mond en achter in de baai, langs 
de daar uitstroomende riviertjes, moerassig, overigens hoog, steil en grillig van 
vorm, zoodat vele kleinere baaien voorkomen van welke de Lambolo baai, op 
de ZW.kust, de voornaamste is. In de baai vindt men matige diepten en liggen 
verscheidene hooge eilanden met steile kusten, van ‘welke Toko (eiland) Bäe 
(groot) het hoogste en grootste en Tomori (Sangapoera) het steilste is. Ge- 
deeltelijk langs de oevers en rond de eilanden vindt men min of meer breede 
droogvallingen, steenen en losse gevaren. Nabij den Z.hoek, Tg. Lingkoboe, 
loopt met twee armen, een aan weerszijden van het kenbare heuveltje Batoe 
Pon, de belangrijke Larivier uit, welke aan den mond een zeer ondiepen drem- 
pel over een modderbank heeft. 
BeZ. de Tomoribaai is de kust vrij gestrekt. Aan den voet van het hooge 
bergland is deze aanvankelijk laag en begroeid met struikgewas, waarboven hoo- 
gere boomen uitsteken, verderop wordt deze kuststrook smaller, zoodat het achter 
Wosso reeds glooiend oploopt en van af Tomboekoe volgt het gebergte de 
kust. Alleen beZ. den steilen, rotsigen hoek Losoni treft men in de baai van 
dien naam, welke met de Talowabaai de eenige van beteekenis is op dit kust- 
gedeelte, weder een lage kuststrook aan. 
Het hooge, steile voorgebergte van kaap Nederburgh naderende, wordt 
de kust zeer grillig van vorm en diep ingesneden door eenige groote baaien met 
hooge kust; de bergen in het binnenland zijn zeer hoog en meestal in nevelen 
gehuld. Bij hoek Salabangka ziet men een kenbare witte plek in de helling van 
het gebergte en verder om de Zuid worden.enkele, meer afzonderlijk-aan de kust 
gelegen bergen o.a. de Lasolo-, Nipa Nipa-, Staring- en Pemaligebergten 
meer kenbaar. Van de baaien zijn die van Matarapi en Lasolo de grootste. 
De laatste dringt met de Telok Dalam diep het land in en is van de eerste 
gescheiden door een hoog, zeer grillig gevormd schiereiland, dat met een lagen 
nek aan den wal is verbonden; beZ. dezen Telok mondt, tegenover het hooge 
eiland Bahoeloe, de groote Lasolorivier uit met een delta over een modder- 
en zandbank. De om de Oost ver uitspringende hoek Nipa Nipa met een breed 
kustrif is de Zuidgrens van de Lasolobaai, beZ. dezen hoek vindt men de vrij 
