Kustbeschrijving van den Ol. Archipel. 453 
Archipel, met het hooge en rotsige Haliana en beW. hoek Tonga een drietal 
eilanden, van welke Dao, nabij den rand van het plat gelegen, heuvelachtig is. 
Timor, het O.lijkste en grootste der kleine Soenda-eilanden, wordt in zijn 
geheele lengte doorsneden doorsneden door een bergketen, waarvan de uitloo- 
pers bijna overal de kusten naderen. In het ZW.gedeelte begint deze keten als 
hoog heuvelland, neemt gaandeweg in hoogte toe en heeft vele, nagenoeg kale 
toppen met gehakkelde en hoekige omtrekken, tallooze kloven en scheuren, fan- 
tastische naald- en torenvormige spitsen, welke hen het aanzien van ruïnes geven; 
de hoogste liggen op Portugeesch gebied kort beO. de grensscheiding, waar in 
een ietwat lager gebied de reusachtige rotsklomp van den Lakoes steil oprijst. 
NO. daarvan ligt de scherpe, kegelvormigen top van den Ramalaoe, de hoogste 
berg van Timor, terwijl in het NO.gedeelte van het eiland nog een dergelijke, 
lagere top zich afzonderlijk verheft boven den vlakken bergrug aldaar. Zware 
bosschen en weelderige plantengroei vindt men op het eiland niet, alleen in den 
Westmoesson heeft het landschap een frisch groen aanzien. De kust is over het 
algemeen hoog met lagere gedeelten op den ZO.oever, verloopt vrij geleidelijk 
en heeft wel vele groote bochten, maar weinig baaien; die van Koepang aan 
de ZW.kust en die van Dilly en van Lamsana op de Noordkust zijn de eenige 
merkwaardige. 
De Zuidkust van Timor heeft, beO. hoek Oisina, de ZW.punt van het 
eiland, een smal zandstrand, dat aanvankelijk onderbroken is door steile, rotsige 
gedeelten en meer om de Oost door een strand van rolsteenen. BeN. hoek Batoe 
Poetih, een uitlooper van het gebergte die in een hoogen, steilen, witten, rots- 
wand aan zee komt, vindt men, in het Westgedeelte der weinig inloopende Noil- 
minabaai, een met rizophoren begroeide lagune en verder met tjemara’s be- 
groeid zandstrand, dat bij den lagen Oosthoek dier baai een roode kleur heeft. 
Voorbij dezen hoek begint het achter het strand steiler op te loopen, bij Koi- 
bano komt een uitlooper van het gebergte steil tot aan zee en spoedig daarop 
wordt de kust rotsig en bestaat bij hoek Batoe Merah uit hooge, tot dicht 
bij de kust steil afloopende rotsruggen van roode en licht grijze kleur. Daarop 
volgt over groote uitgestrektheid een vrij breed, laag gedeelte, waar een enkele 
met tjemara’s begroeide hoek ver uitsteekt en een rivier uitmondt in een met 
rizophoren begroeide delta. 
Bij de Nederlandsch-Portugeesche grens vindt men zandstrand, waarachter 
heuvelland oprijst, dat stijgt naar de bergen; meer om de Noord wordt dit, van 
af de kust, goed bebouwd. Tijdelijk afgebroken door een roodachtig zandstrand 
met rotsige gedeelten, nadert het heuvelland van matige hoogte bij Tg. Batoe 
Poetih de kust en vormt een in lichtgekleurden wand waarop, bij een kloof, 
de kust weer rotsig wordt. Achter deze rijst tot Tg. Kapala Tanah, de steile 
Oosthoek van Timor, een hooge bergrug op met hakkelige toppen, die overgaat 
in een vlak tafelland, dat naar zee afdaalt met enkele steile terrassen, waarbuiten 
het lage land nog een eind uitsteekt. 
De Noordkust is weinig bekend. Over het algemeen is zij steil, vooral tot 
de smalle, diep inloopende, geheel door hoog land ingesloten baai van Lamsana, 
