Kustbeschrijving van den Ol. Archipel. 469 
tot hoek Libobo, de Zuidpunt van Halmahera, verloopt de kust glad, de ber- 
gen worden reeds bij Wossi lager en loopen geleidelijk af naar den lagen 
Zuidhoek, Tg. Libobo, waarop een kenbare, hooge heuvel afzonderlijk ligt. 
De Westkust van het Zlijke schiereiland is, van af hoek Libobo tot de 
Dodingabaai, meer ingesneden dan de Oostkust en heeft een rond uitstekend 
gedeelte bij Dolli en een diep inloopende baai bij Pajahe. Zij is aanvankelijk 
laag, eerst bij Ganei, kenbaar aan de vele klapperboomen, beginnen de heuvels 
eenige hoogte te krijgen en bij het riviertje Saketta rijst het bergland, dat ver- 
der om de Noord het schiereiland doorsnijdt, geleidelijk op. Van hoek Samola 
tot beN. Dolli ligt tusschen dit bergland en de kust een breede strook heuvels, 
welke de kust dáár en N.lijker hoog en steil maken, vooral in den hoek, die 
beZ. Maidi uitsteekt. Hoek Akkee Lamo, tusschen de baaien van Pajahe 
en Dodinga, is laag en bij Oba vindt men, tusschen de kust en de heuvels, 
moerassig terrein. 
Rond Halmahera vindt men vele eilandengroepen en losse eilanden en ge- 
varen '). Op grooten afstanden beZ. liggen de bergachtige, zwaar begroeide 
Ombi-eilanden. Het groote Ombi major, met weinig ingesneden kusten, 
heeft hooge bergen met tal van toppen, die geen vulkaanvormen vertoonen, naar 
het Oosten in hoogte afnemen en twee kenbare, afgeknotte kegeltjes hebben; de 
kusten hebben een vrij breeden kustzoom, zijn slechts hier en daar steil en aan 
de Oostpunt hier en daar moerassig. Aan de Zuidkust liggen, bij den mond van 
den Wai Lower, groote steenen op het kustrif. 
Noord en NW. van het hoofdeiland liggen Bisa, dat steile kusten heeft en 
bestaat uit terrassen, welke in het Westgedeelte hoog zijn en afdalen naar de 
lage Oostkust, daar beW. het hoogere Tapat, dat met een steilen wand uit zee 
oprijst, Belang Belang, dat laag en vlak is en Ombi Laboe, dat drie top- 
pen heeft en waarvan de kusten steil en rotsig zijn. BeZ. het hoofdeiland ligt 
het heuvelachtige, door een rif omgeven Gomoemoe en beO. de Oostpunt 
Toeboelai, dat in het midden een hoog tafelland heeft, dat met terrassen 
afdaalt naar het zandstrand aan de hoeken. Lang-eiland aan de NO.kust is mid- 
delmatig hoog. Rond en tusschen deze eilanden liggen nog kleinere en verschil- 
lende gevaren. 
Tusschen deze groep en de Zuidpunt van Halmahera treft men de kleine 
Salo-groep aan”). 
Salomakie (Damar), het Nlijkste en grootste eiland, is in het midden 
laag en heeft aan de Noord- en Zuidpunten een heuvel, daar beZ. ligt een zeer 
uitgestrekt koraalrif, waarop Djeronga (Hasselt), dat in het Westgedeelte 
1) Het plat van Halmahera is nog slechts onderzocht in de Boelibaai en gedeeltelijk in de 
Wedabaai, voor het overgroote deel der kusten is het dus onzeker welke eilanden en gevaren 
er op en welke er buiten liggen. De beschrijving van het plat kon dus niet, zooals tot nu toe 
is geschied, voorafgaan aan die van de eilanden er buiten en is, voor zoover bekend, samen- 
genomen met die van de eilanden rond Halmahera. 
2) De namen zijn genomen uit Verbeek’'s Molukkenverslag, jaarboek van het mijnwezen in 
Ned. Oost-Indië 1908, de namen tusschen haakjes zijn die van de zeekaart 145. 
