Kustbeschrijving van den Ol. Archipel. 471 
ZO.gedeelte; beW. en NW. van dit eiland treft men een paar eilandjes en uit- 
gebreide gevaren aan. Het Nlijker gelegen Tawali Besar (Kasiroeta), van 
Batjan gescheiden door straat Sambakki, waarin eilandjes en gevaren voor- 
komen, is een hoog, heuvelachtig eiland met een enkelen, uitstekenden top, het 
NO.gedeelte vormt een schiereiland met voorliggende, hooge rots, waarbuiten 
Klein Tawali ligt, dat op de Westkust, aan den Noordhoek der Mamang baai, 
een suikerbroodvormige rots heeft. Verderop liggen de lagere Lata-Lataeilanden 
en daarbuiten nog rotsen. In de kom, gevormd tusschen de Noordkusten van 
Mandioli en Obit, de Westkust van Batjan en de ZO.kust van Groot Tawali, 
treft men verscheidene eilanden en gevaren aan; de smalle doorgang tusschen 
de Olijkste daarvan en den Batjanwal wordt straat Herberg genoemd. Langs 
de Noordkust van Batjan komen ook enkele eilanden voor en bij den rotsigen 
Ruigen Hoek, de Noordpunt der Babangbaai, de schuin over straat Patientie 
strekkende Lari-eilanden. Het N.lijkste en grootste eiland, Salelamo, is heu- 
velachtig en valt aan de NW.zijde steil naar zee af, het daar beZ. gelegen, iets 
hoogere Saleitji is aan de NW.punt laag, overigens liggen hier nog kleinere 
eilandjes en enkele gevaren. Ook aan de ZO.punt van Batjan treft men enkele 
van deze aan. 
BeN. Groot Tawali vindt men de Goearitji-eilanden in twee groepen, van 
welke Tameti, het grootste, hoogste en Z.lijkste, bestaat uit terrassen met een 
platten Noordtop en ronden Zuidtop, terwijl Goemorga, daar beN., een ken- 
baren piek en aan de Noordzijde een tamelijk steile afstorting heeft; tusschen 
beide liggen tal van kleine, lage eilandjes en gevaren. 
Van de N.lijke groep vertoont het hooge, terrasvormige Sikau aan de Noord- 
kust een steilen wand waarin, ter halver hoogte, bazaltzuilen zichtbaar zijn ter- 
wijl van het lagere Gafi, de onderste helft kaal en de bovenste begroeid is. 
NW. van deze groep ligt ver weg de gevaarlijke Wolisklip tusschen wind 
en water. 
BeO. de Goearitjigroep volgt die van Kajoa. Het hooge, gelijknamige hoofd- 
eiland heeft een Noord- en een Zuidtop, beide hoog en scherp; langs de kust 
ligt een nagenoeg onafgebroken wand, die aan de Noordpunt het hoogst is, met 
terrassen afdaalt en waarvóór langs de Oostkust een met bakau begroeid strand 
ligt. BeN. de kampoeng Goeroeah Ping op de ZW.kust, is dit gedeeltelijk moe- 
rassig en bij Taghani aan de NO.punt vindt men zandstrand. Waidoba (Loloën), 
beZ. Kajoa gelegen, is laag en alleen in het midden verheven, de Zuidpunt is 
zandig. Verder vindt men hier nog enkele kleinere eilanden. 
Kajoa is de Zlijkste van een reeks afzonderlijk liggende vulkanen, welke 
zich, evenwijdig aan de Westkust van Halmahera, om de Noord uitstrekt tot de 
Dodingabaai. Deze zijn: 
Makian, dat bestaat uit een hoogen vulkaan met zeer platten top, van 
welken de krater gedeeltelijk is ingestort en aan de Noordzijde weder begroeid 
is, terwijl aan de Oostzijde de volkomen kale instorting bijna heel openligt; aan 
den voet van deze laatste vindt men een breede asch- en steendelta, die naar 
het vlakke strand afdaalt. Hoewel zeer vruchtbaar, heeft het geheele eiland een 
