FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE. 5 
Congo litus circiter a 6° 10’ ad 7° 50’, illud Angolæ a 7° 50' ad 9° 20”, Benguellæ demum 
ab hoc ultimo ad 18” lat. austr. usque sese extendit. 
Præter flumina supra notata, non pauca alia, in longinquis penetralium terris na- 
scentia, Oceanum Atlanticum petunt, inter quee in Congo flumina Lilundo et Ambrige, in 
Angola, Lifune, Dande ét Bengo, in Benguella denique Cuvo, Cutumbella et Bero notabi- 
liora sunt, permultis aliis minoribus rivisque innumeris hie preetermissis, quee, etiamsi 
durante pluviarum. periodo non raro sat profunda ac dilatata, hiberno tamen tempore 
(i. e. imbribus omnino carente) vix aquis suis oceanum attingunt, sed versus eorum ostia, 
arenis ardentibus absorbta sensim sensimque disparent, vel ad stagna hine inde in lacus 
extensa ab oceano vicino arena accumulata separata restringuntur. 
Totius hujus territorii limites occidentales sive oceanici vel planitiebus formantur nune 
angustioribus arenosis suaviter undulatis, nune latius versus terras internas extensis, 
hine inde limosis aut paludosis, vel rarius collibus rupestribus clivisve abruptis, ad 
100—300 ped. elevatis, quorum cacumina seepius horizontaliter truncata, presertim juxta 
litora Benguelle australioris frequenter obvia, et jam a primis navigatoribus Lusitanis 
apte cum mensis comparata, illis litoribus aspectum admodum peculiarem impertiunt, 
. simulque vegetatione peculiari, sparsa quidem sed admodum distincta, arborum pygmæa- 
rum ornantur, inter quas Vitis macropus et. Bainesü, Pachypodium Lealii, Sesamothamnus 
Benguellensis et Welwitschia mirabilis maxime notabiles. 
Orientem versus omne territorium ab ora maritima per gradus ad terras internas modo 
suavius modo abruptius ascendit, montium catenis nempe pluribus, a Lusitanis “ Serras” 
sive “ Morros” nuncupatis, interiora versus gradatim altioribus percurritur, quarum 
summa juga in Angolæ penetralibus ad 4000, in Benguellz interioribus ad circiter 6000 
ped. elevantur. In universum he montium series a septentrione austrum versus 
decurrunt, latere suo orientali sensim ad radices catene sequentis ascendentes, dum 
contra latere occidentali, oceanum spectante, plerumque abruptius descendunt, unde facile 
perspicitur quamobrem rivi plurimi et flumina fere omnia nonnisi cataractis pluries 
repetitis præcipitata, ex terris interioribus in regiones inferiores profluunt. Attamen 
harum catenarum decursus nequaquam semper continuus, neque ubique directionem 
supra indicatam sequitur, sed in variis locis illarum una alterave vel omnes magis versus 
orientem retrocedunt, uti prope urbem “ Loanda,’ dum aliis locis litori propiores 
emergunt, uti hoc pone urbem “ Benguella" observatur; hine etiam catenarum singula- 
rum inter se distantia, montiumque quibus componuntur amplitudo magnopere variant, 
etiamsi generaliter et catenæ ipse et montes singuli versus territorii interiora sensim 
ampliores. Catenæ singulæ rarius insigniter deprimuntur, sed frequentius montibus dis- 
junctis varie altitudinis interceptæ vel aliis locis jugorum transversorum ope cum 
proxima interiore serie conjunctæ sunt vel etiam vallibus angustis plus minusve pro- 
fundis, tempore pluviarum totidem torrentium alveis, persulcatæ.  Seriei interioris juga 
excelsiora, quæ in Benguella jam ad 80-100 mil. geog. a litore distantiam eminent, 
in Angola autem nonnisi 150-180 mil. intervallo ab oceano divisa surgere incipiunt, plu- 
ribus in locis in planities undulatas deplanata inveniuntur, ex quibus dein iterum vel 
monticuli disjuncti, obtuse aut acutius conici, non raro ad summum usque cacumen 
silvis fruticetisve ornati, prominent, uti e.g. in Districtu Huilla, vel rupes ingentes, 
