427 
Epirodromice omnino cholera ex infecto agro in 
sanum defertur saepissime agrum, ubi vero nun- 
quam, nisi synodico modo ? ex epirodromico trans- 
gressu epidemia oritur, licet ex isto identidem dia- 
plynticae explicentur infectiones, quae interdum, fa- 
vente loco, enydrogenneticum creant momentum, 
potissimum si altera utra infectio legibus, poleo- 
prophylacticis, consilio repugnantibus, maturetur. 
Quodsi agmina diu in infecto agro hydrochali 
morata, ibique, licet secunda valetudine maximam 
portem frui viderentur, adtiguo sunt saturata atque 
repleta, cholerini prineipii fabricam maxime exten- 
sam constituunt. Sani agri fines transgressa, per 
maximam ex se secretam adtigui copiam, diadrose- 
ricum hic si sedem figunt creant momentum oppi- 
do concentratum atque prius ex aëre atmosphaerico, 
quam ventis dissipetur atque diluatur, praecipitatum 
vel una cum rore vel una cum pluvia: quod nunc, 
stillaticia in forma redactum, fluvios influit. — Quo- 
rum aquae statim adtigui receptaculum constituunt, 
ex quo, qua tacta ipsa aqua, qua ichthyopompice, 
novae infectiones explicantur. — Una quoque mini- 
ma agminis pars, cholera declarata vere correpta, 
diaplynticos gignit casus frequentiores, nisi internam, 
tamen externam epidemiae vim augentes. Quem dis- 
sipationis modum synodicum vocamus, 
Septemplicem hand cholerae dissipationem, ubi- 
que locum quae habebat, tabula, per orienta- 
lem regni Borussici partem etiam, a Nemeno at- 
que a Vistula ad Visurgim usque, annis 1831 et 1832 
esse factam, aperte declarat. Deinceps infecta inve- 
nimus systemata hydrochalia: Nemeni, Guttali (Pre: 
gels) Vistulae, Viadri, Albis et Visurgis. Viadri ager 
insuper divisus evadit in binorum brachiorum, War— 
thae et Netzae, territoria. Illorum digiti suis locis 
sunt enumerati, item systemata hydrochalia mino- 
ra: Passargae, Lebae, Polenzbachi, Bahnaviae, Wip⸗ 
prae, Bialae cum maris littore. Singula systemata 
cum brachiis suis chronologico incedunt erdine. 
Nemenum in tabulis nostris publici juris factis ® 
nausipompice quidem invenimus infectum per cana- 
lem Oginskicum, neutiquam tamen epirodromici ca- 
sus ex ejus agro in Guttali agrum translati epide- 
miam hic, nisi species sequuto tantum momento vel 
ichthyopompico vel nau ipompico, erant moturi. — 
Ad Nemeni ostia nausipompicum, Clupedae (Me: 
mel) vero enydrogenneticum natum invenimus mo- 
mentum. 
— ꝛ—ĩ— 
I obvoòoe = conventus itineris faciendi causa institutus, 
item: agmen iter faciens. 
s Tabulae chronologicae hydrodromicam pestis Gangeticae 
dissipationem explicantes. 
Constat, et in fontes vitium venisse lacusque, 
(Ovid. Met. VII, 533.) 
Brunsuigae (Verlags⸗Comptoir). 1832. p. 21. 
428 
Guttalus ab ore suo nausipompice est infectus, 
epidemiaque adverso flumine migravit. 
Vistula per Regium canalem (Cons. Tabb. nostr. 
chron. p. 21) accepit adtiguum, quod nausipompice 
ad ejus ostia fuit delatum. Cujus de brachiis ich- 
thyopompice adfectis supra fecimus verba. 
Viadrus duplici modo tribus in locis est infe- 
ctus: primum enydrogennetice sub finem mensis 
Quintilis anno 1831. Siquidem vei ex fluvio Brura 
ichthyopompice infecto, atque ex hunc adjacente ur-. 
be Lenezyez, vel ex ipsa Vistula, ad Rolo urbem 
quam Wartha, hic nayium iam capax praeterfluit, 
allatum est adtiguum, Inde pestis secundo flumine 
migravit. — . 
Altera ejusmodi dissipatio ın Silesia Austriaca, 
propter urbem Schwarzwasser (Conf. Tabb. chron. 
p. 22) inque utriusque flavii regionibus incipiente 
eodem mens exstitisse videtur. . 
Nausipompice denique mense Quintili ej. a. per 
canalem Bidgodsticum (s. Brombergensem) Vistulam 
cum Netza fluvio conjungentem, ex hoc amne trans- 
lata est pestis in Viadrum. Ubi adveniens non me- 
ratur, quin et secundo et adverso flumine migret. 
Verum enim vero loco nonnulla Viadrum proxime 
adjacentia prius epirodromice sunt infecta, quam 
momentum nausipompicum vel ichthyopompicum 
ea adtingeret, nec idcirca priorem sed seniorem in- 
fectionem secuta est epidemia. Ejusmodi e. g. lo- 
cum nobis urbs Maltsch praebet. 
Viadri brachia cum digitis ichthyopompice infe- 
cta supra a nobis sunt enumerata. R 
Albis adtiguum ex Viadro (Conf. Tabb. chron. 
p. 22) per canalem Finovicum anno 1831 mense Sex- 
tili hausit. — Quo ad Unstrutham ejusque digitum 
synodice atque deinde ichthyopompice infectum, ad 
superiora amandamus. 
Visurgis denique ex Unstruthae altiore regione, 
modo enydrogennetico, accepit pestim, quae, inci- 
piente mense Octobri anni 1832 hic orta, ibi ut ali- 
bi, intercurrente influenza, siluit anno 1833. Quod 
a nobis est praedictum (Beytraͤge. H. 2. S. 4), 
Nec vere unquam epirodromica translatis eaque 
sporadica licet frequentissima, ad epidemiam moven- 
dam satisfecit. Diaplyntica quidem momenta saepe 
ab his casibus epirodromicis excipiebantur, sed ni- 
hilo tamen minus mox exstincta evasit pestis, si ju- 
sta oecoprophylaxis diaplynticam avertebat dissipa- 
tionem. Sic se res habuit in locis Landsberg ad 
Allam; Heiligenbeil, Mewe, Rukowen, Drossen, ovia- 
ria Costrinensi, Bethania, Pyritz, Dirschel etc, item 
in agris Lebae et Polenzbachi. * 
* Hydrodromica pestium natura hodiernae intelligentiae 
vim atque notionem pertinacissime fugiens veteribus 
satis trivialis fuit, 
