19 
Das Werk wurde aber ſchon früher zu Rom gedruckt. 
Widmung iſt vom Jahr 1524. 
Er ſagt uͤber die Mustela folgendes: 
Cap. 34. De Lampetra. 
Subeunt Arnum, et Tyberim Lampetrae, atque in his pr&ser- 
tim amnibus ad generosum habitum adolescunt, Anguillis, vel 
parvis potius Muraenis [Petromyzon Quviatilis] assimilantur; 
sunt enim lubricae et nigricantes, tendente tamen earum parte 
prona ad coeruleum colorem, utroque autem gutturis latere 
foraminulentae, siquidem septenis paribus fistulis mirabili or- 
dine a natura fabricatis acceptam aquam emittunt, quum bran- 
chiis omnino careant, nec cubitalem excedere magnitudinem 
soleant. Omnibus autem Galliae Cisalpinae rivulis, ipsisque 
praesertim Ticini, atque Adduae emissariis multae reperiuntur 
pretiosae admodum, quanquam minimi digiti erassitudinem ra- 
rissime superent. Sed Romanis praecipua nobilitas a magni- 
tudine atque sapore, adeo, ut denis saepe aureis singulae vae- 
niant, ipso praesertim vere quo maxime probantur. Neque 
enim dum jejunamus et frugi esse debemus, luxuria castigatur. 
Retulit Platina in culinariis suis, duorum Cardinalium luxu, 
superbiaque certantium obsonatores centum aliquando argen- 
teorum nummüm uni Lampetrae pretium fecisse, quum in foro 
piscario ambitiosius contendendo eum piscem pertinaci, atque 
insana profusione veluti ad hastam licitarentur. Lampetram 
neoterici quasi a lambendis petris dictam putant, quam Grae- 
cis Galeum, Latinis vero Mustelam fuisse arbitramur. Eam 
Ennius poeta pretiosissimis aequalem facit, et Plinius bonitate 
Scaro proximam esse testatur [Plinii Mustela est Gadus lota], 
et Ambrosius gustu suavem vocat. Porro Galeorum plura 
sunt genera, ut apud Aristotelem, Athenaeum, Oppianumque, 
ac ipsum praesertim Galenum licet intueri: dicitur enim piscis 
Mustela e Galeis, sive ex Mustelino genere, ut Theodorus Gaza 
passim interpretatur, prolem ore suscipere et rursus emittere, 
ut illam a piscium maleficorum injuria tueatur. Caeterum Ga- 
lenus in tertio libro de alimentis Philotimum reprehendit, qui 
Galeum in ordine duras habentium carnes collocabat, quum 
Galaxius sit is piscis e genere Galeorum, quem Latini Muste- 
lam apellant, piscis inquit et mollis et apud Romanos glorio- 
sus. Neque enim ille vetus pariter ac ineptus Galeni interpres 
unquam pro Galeo Mustelam interpretatus est. Quod profecto 
Theodorus fecissit, qui semper nominibus Graecis, pro vi- 
rili, Latina vocabula reddere consuevit. Jcesius pariter in 
libro de materia, e genere Galeorum meliores et molliores 
Asterias appellavit, ita ut fortasse putandum sit eum pro Aste- 
ria Lampetram innuere voluisse, quod Lampetra quasi a ma- 
eulis, quamquam obscurioribus stellata sit, et mollis et deli- 
cata. Invenio quoque nonnullos authores, qui parvam Murae- 
nam pro Lampreta intelligant, ut ait Athenaeus authoritate 
Dorionis, apud quem fluvialis Muraena, quae marina sit multo 
minor, Gallaria nuncupatur, quoniam unam tantum habet spi- 
nam. Potest quoque accidere, ut idem sit Gallaria Athenaei, 
et gloriosus Galaxius Galeni, unius literae commutatione: ne- 
que mirum esse debet, quum utriusque authoris Graeci codices 
corruptissimi habeantur. Albertus quoque Magnus Lampetram, 
Muraenam parvam [Petromyzon fluviatilis] appellavit, qui 
quamquam sit ineptus et barbarus, minime tamen hoc somniasse 
putandus est, quum ex veterum potius commentariis laborio- 
sissime excerptis, quam a multo nobilioris ingenit acumine tot, 
Die 
20 
tanta que volumina condiderit. Id vero nie plurimum movet, ut 
Galeum pretiosum apud Graecos, nostratem hanc Lampetram 
non esse existimem, quoniam is Galeus, qui Rhodi longe om- 
nium delicatissimus est, ab Archestrato in eo libro, quo vi- 
tam quaerit Sardanapali, dicitur esse Accipenser, qui Plinio 
authore rarus inventu est, et squamis ad os versis [verosimi- 
liter Acipenser sturio] conspicuus. Verum ipsi Graeei infinita 
quadam nominum congerie Accipenserem appellant, ut qui 
modo Ellopem, modo Callionymum, modo Anthiam et pulch- 
rum, et Calichthyn, quem etiam ministri cum tibiis coronati 
conviviis inferrent, eum vocare consueverint. Sed ut arbitrer 
Lampetram antiquitus fuisse Mustelam, Plinius apertissime 
suadet [?], quum dieit in lacu Rhaetiae Brigantino Mustelam 
esse marinae aemulam [in hoc lacu non reperitur Petromyzon 
marinus nec reperiri potest, cum piscibus marinis ascensus in 
lacum defenditur a cataracta rheni. Ipse P. fluviatilis ibi deest]. 
Namque is hodie Lacus Hydrius est in Tridentinorum finibus, 
qui procul dubio antiquitus fuit Brigantinus [?]. Is emittit 
amnem Clisium, in quo Lampetrae reperiuntur. Sebinus quo- 
que Brixianorum lacus Brigantino proximus, qui hodie Hiseius 
dieitur, et Ollium amnem emittit, ut plures ejus accolae mihi 
affirmarunt, aliquando Lampetras Etruscis ac Romanis specie 
saporeque simillimas praebuit. Neque propterea dixit Plinius 
marinae aemulam, quia captam mari intelligere velit [non! a 
jecore fit collatio]: marinae enim sunt quae in Arno ac Ty- 
beri capiuntur. Distant siquidem longo intervallo pulparum bo- 
nitate ab his, quas in alto mari expiscari aliquando solemus, 
quum subaridae, agrestesque sint, ita ut exprimere Plinius 
voluerit Mustelas, quae nunquam mare atligerint, sapore 
commendandas dulcibus in aquis reperiri. Neque enim Plinium 
Lampetras parvas (quas Lampetroccias vocamus) marinis com- 
parare voluisse credendum est: nam si de parvis intellexisset, 
ad Brigantinum ignobilem lacum et ipsis abstrusum in Alpibus 
minime fuisset recurrendum, quum, uti supra diximus, tota 
Gallia cisalpina in omnibus fluviolis ac rivis copiosissime re- 
periantur. Unde vero Lampetram antiqui Mustelam appellarint, 
incertum est. Verum ego piscem illum a longitudine, cando- 
reque ventris et a tergoris superioris subluteo colore (uti in 
quadrupedibus Mustelis videmus) dictum esse putaverim. Fuere 
aliqui eruditiores nostrae tempestatis, qui Lampetram apud 
Plinium Lumbricum fuisse crederent, quum in nono dicat: 
Duae omnino sunt pinnae longis piscibus, ut Lumbricis et An- 
guillis et Congris, quum et Lampetrae sint longae, et Lumbhri- 
eis terrestribus certo confinio assimilentur. Verum locum ibi 
depravatum esse ostendit Alcyonius vir doctus, quum Plinius 
eadem verba ab Aristotele mutuatus esse manifeste deprehen- 
datur. Verba autem Aristotelis haec sunt ex libro primo de 
natura animalium: Quae autem in genere natanlium pedihus 
carent, haec aut pinnis natant, ut pisces, quorum alii qua- 
ternas, binas scilicet parte prona, et binas supina habent, ut 
Aurata, ut Lupus: alii binas tantum, qui longi, levesque sunt, 
ut Anguillae et Congri: aut nullas omnino habent, ut Muraena, 
sed ita mari utuntur, ut terra serpentes modoque simili repunt 
in humore. Theodorus autem vertit levibus loco lubrieis, 
quandoquidem in mendosam Plinii lectionem ineidit, nee satis 
animadvertit, quo pacto castigare eam oporteret, ut librario- 
rum vitio lubrieis dietionem in Lumbricis, addito in litera abiisse 
omnino eredendum sit. Porro Hermolaus in castigationibus 
