25 
ita ut per eas respirare possint. Nam lampetrae ore ita saxis 
et navium clavis haerent, ut optimo jure pH, do ro he 
Aw, id est ab emulgendo dicantur, quemadmodum sanguisugae. 
Jam vero lampetram muraenam fluviatilem appellatam fuisse ex 
Dorione perspicuum est, qui in libro de piscibus ita seripsit, 
referente Athenaeo: zyv zorauiav ju. Eysıv ulav dx 
dn uovnv, duolev ro Oviorw To zulovusvo j,, id 
est, „fluviatilem muraenam unicam habere spinam similem asello, 
qui gallarias nominatur.‘“ Itaque cum duo sint, quae unica spi- 
na constent (nam per d, zıv ödyıv, id est, dorsi spinam 
intelligo) muraena fluviatilis, et asellus gallarias perspicuum est 
lampetram quod unicam hujusmodi spinam habent muraenam flu- 
viatilem hie dici, fluviatilem quidem, ut ab alia muraena quae 
nunquam mare egreditur, ut fluvios subeat, distinguatur, murae- 
nam vero a corporis similitudine: est enim similiter longa, lub- 
rica, colore vario, nullas habet pinnas ad natandum, sed cor- 
poris flexu impellitur. Asellus vero gallarias longe alius est, 
ut postea declarabimus. Quod sine hoc quidem vetustum fluvia- 
tilis muraenae nomen tibi placeat, age aliud ex Oppiano [De 
Piscatione, ed. Schneider 1776. S. Lib. I. pag. 265. versus 2. 
12.] proferamus. Is enim procul dubio quam lampetram nunc 
vocamus &yrvnıda ab effectu appellavit, quae latine remora dicitur, 
quam ita graphice depinsit, ut nullus sit sanae mentis qui eam 
pro lampetra nostra non agnoscat. f 
„Est, inquit, pelago amica remora (echeneis) corpore oblongo, 
eubitali, subfusco colore, anguillae similis. Os habet parvum, 
acutum, quod infra caput deorsum retorquetur, ut rotundi hami 
euspis. Rem miram de ea nautae narrant, omnibus qui non 
viderunt incredibilem. Navi enim secundi ventivi impulsae passis- 
que velis per mare currenti, echeneis infixo ore carinae vim in- 
fert, et mordicus totum detinet, perinde ac si in tranquillo portu 
quiesceret.“ His omnibus quae nulli alii, melius quam lampe- 
trae nostrae competere possunt, accedit experientia ipsa, cujus 
primum me admonuit Gulielmus Pelicerius episcopus Monspe- 
liensis singulari eruditione praeditus, ex qua experientia constat 
lampetram navibus iis praesertim quae recens pice illitae sunt, 
ore adhaerere, picis, ut ajunt, exugendae gratia. Quod si tri- 
remis clavo os afſixerit, ejus impetum retardari certum est. Id 
nobis evenit Romam proficiscentibus cum clarissimo Cardinali 
Turnonio. Vidimus enim optimae triremis cujus citissimo cursu 
vehebamur impetum inhibitum, cujus incertam causam cum vecto- 
res perquirerent, tandem compertum fuit lampetrae ore clavo 
afſixae vi id effici, quae capta, et convivio apposita morae al- 
latae poenas dependit. Cujus rei locupletissimos testes habeo 
nobiles et graves viros, qui eadem navi vehebantur. Non me 
latet aliam esse Aristotelis et Plinii Echeneida sive remoram 
pisciculum saxis assuetum, pinnas pedibus similes habentem, quo 
carinis adhaerente naves tardius ire ereduntur, de quo suo loco 
dicemus. Neque mirum cuiquam videri debet diversos pisces eodem 
nomine a diversis autoribus nominatos fuisse, veluti neque eun- 
dem piscem diversis nominibus nuncupatum: id enim permultis 
et olim, et nunc accidit, quemadmodum saepius ex his quæ jam 
superioribus libris diximus, et iis quae postea dicentur perspicuum 
est. De carnis substantia jam dietum est, de ejusdem condi- 
mento quod ex delicatioribus aromatis et ejusdem sanguine con- 
ficitur, de immodico hujus piscis pretio vide Platinam. 
[Oppiani Echeneidem esse Petromyzontem, non Remoram pro- 
batur ex eo, quod ore se affigit navi, hc autem scuto oceipitali.] 
Iſis 1845. Heft 1. 
26 
5. C. Geßner hat das Vorſtehende faſt alles geſammelt 
mit Ausnahme von P. Jovius und Salvianus in ſeinem 
großen Werke: de Aquatilibus 1558. fol. 696. Mustela. 
Viel eigenes ſetzt er nicht hinzu, außer was ihn erfahrenere 
Fiſcher von Straßburg mitgetheilt, „daß ſie nehmlich ſo mit 
den Salmen aus dem Meer heraufkommen, indem fie an den— 
ſelben haͤngen; im May ſind ſie am beſten, werden aber von 
da an wegen der unruhigen Bewegung des Schwimmens fo 
erſchoͤpft und ausgemergelt, daß die meiſten zu Grunde gehen, 
ehe ſie laichen, was Ende May geſchieht. Dann gehen Alte 
und Junge ins Meer und laſſen ſich nicht mehr ſehen. Dieſe 
Abmagerung haͤngt vielleicht mit der Austrocknung an der 
Sonne zuſammen, wovon die Alten ſoviel reden. 
Endlich kommen wir an die eigentlichen Commentatoren des 
Auſons. Am meiſten hat darinn gethan und am beſten hat 
es auch getroffen Joſevh Scaliger. 
6. Josephi Scaligeri Ausoniarum Lectionum libri duo. 
Excudebat Jac. Stoer 1595. 12. 
Cap. 26. p. 74. De Lampetra multa hactenus nemini 
animadversa. 
Mustella Ausonii. Exormiston, locus Cassiodori cor- 
rigitur. Exxelus arvonvos uvocıwe noreuie. Aristae. 
Non minus errant, qui Ausonii Mustellam nostram Lampe- 
tram esse negant, quam qui vel veteribus ignotam, vel saltem 
ab illis silentio praeteritam volunt. Utrumque enim aliter se 
habere vero vincam. Sed illud prius non possum non mirari, 
adeo nobilem piscem proprium nomen non habuisse, sed mutua- 
titium. Nam et Ausonio, ut videmus, Mustella vocatur, cum 
alia tamen sit Mustella et diversa: et ex vetustissimis Graecis 
Archestrato quidem ZyysAvg dmvonvos, Dorioni autem norauie 
wvocıve dieitur. Archestratus ideo vocat dmvenvov, hoc est, 
exossem, quia donec adhuc est in mari, post brumam ad aequi- 
noctium usque vernum, est dvasavtog. Dorioni autem dicitur 
rorνẽeʃ wogcıve, quod post id tempus, cum adversis flumini- 
bus e mari excipitur, habeat uiav druvdav uovnv ouoiav di- 
cs” To »aLovusvo Ende. Quam quidem &rev$av omnes 
Galli vocant Chordam [spina dorsalis], quia incipit tune callum 
facere, et semper ab eo tempore adversis fluminibus obnititur, 
ut multae etiam non solum ad capita maguorum fluviorum, sed 
etiam in rivulis, qui in magnos fluvios exonerantur, inventae 
sint, neque unquam pristinas sedes repetant. Verba Dorionis 
ita citat Athenaeus (Casaubonus p. 312. D; Schweighaeuser III. 
p. 144.) : Zoolov d &v zo rEο iydVov, mv moreuiav nl 
uvocwav LEysıv uiav. dravdav uovnv, qον— e zo Ovionm r 
»arovusvo yalıagla. (Dorion libro De piscibus, fluviatilem 
nostram muraenam unam spinam habere tradit, Asello, quem 
Gallariam vocant, similem). 
Archestrati autem verba sunt haec, quae omnibus naturae stu- 
diosis diligenter perpendenda censeo. Loquitur autem de An- 
guillis pag. 298. ( Casaubonus.) 
Ob unv dALa ö y desris uiya adora PEgovEL 
Konecieı, rci Zrgvuoviaı, usyalcı νẽj li, 
Kal rd dos Savuaorai oumg od, olueı, Baoıkever 
Ilkvrov tov nepl daf, A Ido 7yswoveveı 
Eyzelus, I pvoıs 2oriv dmvenvog uovos MyWVs. 
(Excellentiae tamen gloriam valde magnam adeptae sunt 
Copaeae, Strymoniaeque utpote grandiores, 
Ac mirum in modum crassae; omnium sane, ut arbitror, 
Quibus vescimur, anguilla tanquam regina, voluptatis 
Obtinet principatum, solaque piscium natura est apyrenos.) 
2% 
