io8i 



108* 



contremiscat , sinisfnim quoqHe, (remorfhus bis ad sinum 

 imparcm propagatis , perceliatur uecessarium sit. 



Oculum utrumque apud animalia yertebrata inunum 

 commulari uunquam observatum est. 



Nasum vero, in Omnibus praeterca animalibus ver- 

 tebratisdupliccm, in nonnullis piscibus simplicetn esse Pe- 

 troinyzontum excmplo certum est. Petronvyzontis enim 

 marini et fluviatilis nasus non solum seplo, quo in du- 

 plieein cavitalem dividatur, caret, sed cliam uoiiuisi uno 

 ©stio i:\lirno inslructus est. 



Quae quidem simpücitas organorum audilus et ol- 

 faclus in quibusdam piscibus observata eo magis memora- 

 bilis est, primum qaia ne inferioribus quidem animalium 

 classibus, audilus instrumentis praeditis, observatur, ut in 

 Sepiis et Cancris, deinde , quia haec duo Organa iuvicem 

 conilucntia orrnium piscium aures perfeclione et cxcul- 

 tionc superant. Quae seilicet non solum nulla parle, au- 

 ri alioL'uni piscium osseorum data, carcnl, sed novas adeo 

 partes, euniunetionem utriusque auris eflicieutes, aeeepe- 

 ruut: Silurus, Cvprinus, et Cobilis sinum imparcm, duo 

 aliia et sex ossicula auditoria, vesicam natatoriam cum 

 Äure coniungentia, Clupea, appendices vestibuli nicmbra- 

 Dacci, canalem transversum etc. 



Denique attenlione dignum est lianc ulriusque auris 

 unionem in iis piscium osseorum generibus inveniri, qiü 

 propter corporis l'abiicam rede pro perfeclioribus haben- 

 tur. Haud dubio enim pisces ossci abdominales, quorum 

 pinnac tboracicae atque abdominales silu extremitatibus 

 anlerioribus et posterioribus similes sunl, reetc tboracicis, 

 »ugularibus atque apodibus superiorcs iudicantur. Ad quos 

 Uli pisces, aurium unione insignes omnes perüncat. 



Sententiae, vesicam natatoriam piscium pro 'pulmo- 

 num rudimento habendam esse, observatio, plu- 

 rimerum piscium vesicam cum labyrintho con- 

 iunetam Lympani utilitalem referre, haud re- 

 pu°nat. 



Ex quo Fiscberus sentcnliam, prius iam a Koclren- 

 tpro propositam , vesicam natatoriam piscium pro organo 

 respirationis habendam esse, denuo novis observationibus 

 et periculis probavit; mulli analomici, a Germanis Mecke- 

 lius, Nitseliius, Oktnius, Carus, Trcviranus et uovisshne 

 Husc'.ikius aliique eandem senlenliam secuti sunt. 



Polest autem vesica duplici ralione cum pulmoni- 

 bus comparari, 



a ) propter analogiam silus et formae, 



b) propter simililudinem ulililalis. 



A capile mammalium, avium, et amphibiorum du- 

 plex canalis ineipit, tubus organorum chjliticalionis in 

 ore , tubus organorum respirationis in naribus. Uterquc 

 tubus initio pal.ilo duro et molli separalus in faueibus 

 eoniluit mox vero ittruui in tracheatn et oesophaguin 

 disceinitur. 



3 ff». i|u. «eft XI. 



Tubus" organorom cbylifieationis in ore duetus ex- 

 cretorios tanquam propagines ad glandulas salivale* 

 inittit. 



Tubus organorum respirationis tubas Eustacbii tan- 

 quam propagines in cavitatem tjmpani millit, quae ibi in 

 bullas expansac cavitatem tjmpani vestiunt et membranae 

 tjmpani parlem conslituuut. Tubam Eustacbii enim pro 

 paite tubi organorum respirationis non clijlificationis ha- 

 bendam esse, e sliuctura avium intelligitur, in quibu* 

 qucmadinodum ad plurima ossa a cellulis pulmonibu» 

 conlinuis, ila ad totum caput a tuba Euslachii aer af- 

 ferlur. 



In ampbibiis «Oesophagus multo amplior reperitur, 

 et band rare, ut in serpentibus et.ranis, eadem ferc am- 

 pliludine qua ventriculus est. Tracbea vero admodunt 

 angusta in serpenlibus et testudiuibus ad radicem linguae 

 ostio exili aperitur. In Protco anguino duo bronchi , in 

 quos tracbea ad ulrumque pulmonem transiens dividilur, 

 Rusconio auclorc, tarn angusti sunt, ut, si Proteus spi- 

 ritu vini servatus est, ne aer inflalus quidem per eos pe- 

 netrare possil. Simili modo septum palati duri , quo o« 

 et nasus separantur, in ampbibiis brevius est, prae pri- 

 mis vero breve Rusconio auetore in Proleo anguino, cu- 

 jus ostium nasi intermtm ostio nasi externo proximum et 

 angustia ostio tracbeae superiori par est, quod si Rusco- 

 nii delineationes respiciam tarn angustum est, ut puneti 

 acu facti amplitudinem haud superet. Quo quidem osti« 

 nasi interno, cuius absentiam Okenius pro signo cssen- 

 tiali classico piscium babel, Siren lacertina a Cuviero 

 plane carere dicitur. 



Pulmones vero in Proteo tarn simplices inveniunlur, 

 ut duobus saccis membranaccis in cellulas plane non di- 

 visis aequiparandi sint. Ut taceam in multis serpentibus 

 pulmonem non duplicem, sed simplicem inveniri, eaque 

 forma vesicae nalatoriae admodum similem fieri. 



Quae quidem ea de causa sunt, ut iutclligatur, le- 

 ge quadam in piscibus narcs in eos hiantes claudi, Ira- 

 cheam in ducluin pneumalicum vesicae nalatoriae, pul- 

 mones in vesicam nalatoriam commutari, vesicam natato- 

 riam vero in nonnullis piscibus simili coniunetione cum 

 ossiculis auditoriis aut aure interna cobaerere, atque ea. 

 quae a tubo organorum respirationis in mammalibus avi- 

 bus plurimisquc ampbibiis per tubam Eustacbii perficitur. 



Longum est de rcliquis argumenfis, quibus demon- 

 slralur vesicam nataloriam rede pulmoni comparari, di- 

 cere. Qua de re Treviranus ( vermisebie Schriften B. IL 

 p. 1 56 ). et Huschkius (Dissertalio inaug. quaedatn de or- 

 ganorum respiratoriorum in animalium Serie inetamor- 

 pbosi generalim scripta, et de vesica nalatoria piscium 

 quaeslio. Ienac, i8i<). p. 35.) exponentes legantur. 

 Sed hoc lencndiun, coniiuiclioncm vesicae nataloiiae et 

 auris Uli sententiae non solum non repuguare, sed pr# 

 novo cius argumenta habendam esse. 



Vesicam nataloriam igilur, etiamsi utilitatem organi 



respirationis non afleret , tarnen pro rudimento pulmonis 



habere non dubitaverim. Quis enim propterca cütoridem 



peni, mamroas marium mammis foewinaruru comparare 



68* 



