163 — 



Eft is Benedict 4 Buchbinder , vel polius ut ipfius 

 Orihographia utar, 



Benedikt Puchpinder. 

 Qui Monachii 1488 fuin artem exereuit. 



In einem beyi htbuchlin ut voeat et cujus recen- 

 fionem vide in alio folio, Domen, locum, <.t annum 

 adpul'uit annum MC ( 'CCLXW VIII locum Mona- 

 chium (zu Midien) nomen gedruckt vnd vollem von 

 Bcne> lichten Puchpin ri(t'. 



Cum typi fint plane iidem sicutinpraefato opere, 

 idem dialectus theodjfcus, unmn quodque opufcnlam 

 eandem habet form.un , tolidem lineas uinim , quot 

 habet alteruin , ab eodem haec opulcula circa ii.it tu 

 tempus provenerunt typographo. 



Cl. Panzer typographiam ante annum 1300 Mo- 

 mcliium non pervenifle arbitratur : Joannem 

 Schöpfer unicum iiomin.it typpgraphum, qui 

 eo , quo. ars haec nobililfima inventa eft aevo, 

 Bfonacmi iinprelferit ; imovero nee hoc audet certo 

 adfirmare; ait enim (Sckopfjevum ad annum 1497 

 ttsque Auguftae Vindelicorum impreffifje conftat. 

 Belicta luic urbe detnum Monaclüt artem Juum 

 ixereuiffe hoeque Quadragefimale {Pauli llann) 

 ante e.ritum Sarculi AT ibidem iypis mandaffe vero- 

 fnnile cß). Nee aliud novit prolerre moniimentum 

 tvpo"] -aphiciiii) ,. qui eo Sai culo Monachii prodiiiiet,. 

 nii'i praedictum quadragefiuiale. 



ihiL.lv 1«;. Oinaie Pauli- Wann, in prooemio libri 



ut eil Seemiller habet, jam a'ririo 146g collertum et 



1400 Linin.m dicitur, h. e. ab auetore ita praepara- 



tum , ut publici juris fieri pofleti additur in iplo 



libro: Lmpreflum per Joannein Schöpfte« In Monaci 



h. ei Moiuu bii.. Joaanes Schopller autem ab anno 



,-i AiaguÜae \ ind'elicoruin typographicam artem 



eveiniit Ind.* ScenuWer contrariam adlert conjeetu- 



rain; librum fcüicet (C)uadragefimale Pauli Wann) 



. lonaihii imprefium fuille, antequam SchoplTer 



Moiiachio. Auguftam concederet: haec conjoctura 



mihi verofimihor videtur ea, quam vendidit Panzer. 



Qi:i< enim crediderit, lihii anno 1409 jam ab 



auetnre finili irupreffionem ad annum uique 1500 



fuiife di!at;:m. 



Conjecturae, artem typographicam Monachii flo- 

 ruifle eo tempore, quo Schopffer Auguftam fe con- 

 tulit non venöfimilitudinem sed certitudinem conci- 

 lumt tria- alia opuft ula , cujorum primum Gne anno, 

 bir.a BÜa cum. no.ta aniri 1480' I"-' 1 Bencdktum Puch- 

 pinder prodiere Monachii. 



Vide reeeafiouera feparatam. 



i inps nützlichen beychtbuchlin.. Monaci (Mo>- 

 naeuii) i.t:' 



a -n Aufslegung des heiligen Pater nov 



fter. 1.183- 



Biblia germanica. Fol. Sine loco , enno, typ. 



Biblia haec in Folio papixo firmo et albo im- 

 pr°ri'a fi.üi. GVneßs, quam praecedll praefatio S. 

 Hirronymi ad Paulimim Polio 410 Linea 57 colum. 1. 

 EU: incipiti 



n dem anegang gcfcliicff Cot den himel 



i h 1 3 i } 



164 



U ■* 3 4 



vnd die erde . Wann die erde was eytel 

 vnd lere: — 



Conftant 405 foliis impreffis et quaelibet pagina in- 

 tegra in columna? divifa lineain numerat bi. 



Non habeut haei: biblia titulos Capitum, non papi- 

 narum numerus, cuftodes, fignaturas, nee litteras 

 initiales: praeter punctum Colon et fignurn inten o- 

 gationis reperitur. 



Cl. Naft in den hiftorifch kritifchen Nachrichten 

 v. den 6 erl'ten deutlchen Bibclauspaben hanc i-di- 

 tionem commendat, et exemplar in bibliotheca Stutt- 

 gardienfi exiftere , feque vidi ff e adferit. 



Cl. Steigenbercer biblinthecarius monacenfis- 

 aulicus tulius traetat de ii^dem bibliis in einer lite- 

 ranlch kritilchen Abhandlung St*er die zwo alb : 

 alteften gedruckte deutlche Bibeln in der Kurtüift. 

 Bibliotheck in München. 



C^l. Seemiller fal'c. I. ineunabulorum typog. In- 

 golftad. 1787 eadem del'cribit biblia a pag. 6 — 9. 



Cl. Panzer in der Gefchichte der Au^lpurg. 

 und Nüxnb. Bibelau^.'.tben , et in den Annalen der 

 alteren dt utlchen Literatur a Foliti 2j — 30 multa 

 prolert notatu dignilTima de hisce bibliis. 



Cl. Preytag in den Nachrichten v. ieltenen und 

 merkwürdigen Büchern. 1. Band. Seit, b — 12. 



Cl. Chiift. de Murr in inemorabilibus bibliothe- 

 carum publ. Isiorimb, et Cniverntalis Altoilinac» 

 I. pag. 548. 



Cl. Gemeiner de raris libris bibliothecae Ratis- 

 bonenfis. 



Carent haec biblia fubfrriptione , quae annum, 

 locum immeffionis, nomenve typographi defignet: 

 Nemo tarnen literatormn hodienegat, librum hunc 

 ex ollicina Jöi s Meutelii primi typographi Argenti- 

 nenfis prodiiUe. 



a) Biblia h.iot- iisdem plane typis impreffa funt, 

 quibus libellus d. Auguftini de arte praedicandi, quod 

 ex proelo Mentelii venille praefatio huic opuleulo 

 praelixa aperte pronunciat.. 



b) In exemplari Sluttgardienfi rubrientor tefte 

 cl. Naft fuperius citato lublcriptionem adjeeit. 



Explicit über ifte anno doinini millelimo quadr : n- 

 gentefimo * * * ♦ fexagefimo l'.'\to forinalus arte im- 

 pi"fforia per venerabilem virum Johann, mentell 

 in Argf ntina. 



Exemplar monacenfc r ut clariffimus Stcigenber- 

 ger teft.ttur, rubricator anno 1467 fignavit , et anno 

 146b über in adjeeta nota dicitur procuratus : circa 

 annum igitur 1405 a praedicto Joanne Mentelio vi» 

 detur füilte imprellus. 



Num btblia haec Argentinenfia Moeuntina anni 

 Ußa praecellerint, aut feouta Ineiint. li« HJtel lilte- 

 ratores adhuc pend<-ns eil , fallem raliones decidendi 

 fufGcientes adeife h.nid judi< .0. 



Bildia haec inter primaria bibliothecarum per- 

 tinent ciineli.i. 



Exemplajia hueusque deteeta funt Tequentia. 



1) Mon.u enle fupra memoiatum. 



2) Stuttgai dienTe. 



5) Liplienfe, quod le Long Bibl. S. Tom. I. pag. 



