Ouuwm. 
Luteum oui. 
TÓ 050r. 
Vitellus. 
XaAx£au. 
Oua fchifla. 
Schi[la, alias 
ficifla. 
Oua exylut- 
pu ubuen- 
faned. 
DE DAT4TTER EN ILS 
nidificat:fed ftipites arborum fubiens parit finc ullo collecto ftramento in E 
cauis.Oua pariüt aues omnes,fed qua unicü pariat ouum;excepto cuculo, 
nulla eft.COuum zque omniü uolucrum duro putamine conftat, fi modo 
non deprauctur:gallinz enim nonulla pariunt m ollia,uitio.Bicolor quoq; 
ouum intus eft:luteum interius,albü exterius:mébrana hzc inter fe difcer- 
nuntur.Sunt & quz y&xa£au id cft grandines dicuntur, uitelli initio adhz- 
rentes,quz nil ad generationem coferunt:quanquam aliqui ita non exifti- 
mant:has duas cffe certum eft, alteram para fuperiori iüctam, alteram in- 
feriori. V mbilicus ouis ( inquit Plinius) à cacumine ineft; ceu gutta emi- 
nens in putamince.Fiunt & oua totalutea qua uocant fchifta, cum triduo 
incubata tolluntur.Differunt ouaaquaticarum àterreflribus, quód multo 
plus lutei quàm albiex proportione contineant. Differunt & colorc inter F 
fc oua auium:funt enim alia cádida,ut columbarum & perdicum:alia pal- 
lida;ut paluftriü:alia punctis diftinéta , ut phafianarum & meleagridum: 
rubrum tinnüculi eft modo minij.Q uin & ipfum ouum in fe fuum habet 
difcrimen:quippe quod non planc rotundü frt, fed parte fui acutum, parte 
latius fit : qua quidem parte latiore exit,cum in lucem editur . Exitautem 
parsoui acuta poft:ea nàque parte adhzret;in qua & principium pulli eft. 
Itaque fit ut partus ouorum contra atque animalium cuenit: animal enim 
ucrfum in caput fuümque principium nafcitur:at ouum quafi in pedes co- 
uerfum exit.Concipit foemina cum coierit ouum fuperius ad feptum traf- 
ucrfum: quod ouum primo minutum & candidum cernitur,mox rubrum 
cruentümque. Deinde increfcens luteum & flauum efficitur totum : iam 
amplius au&tum difcernitur , ita ut intus pars lutea fit , foris candida am- 
biat. ubi perfectum eftabfoluitur à corpore, & exit putamine dum pari- 
tur molli,fed protinus durefcente, nifi uitio uuluz defecerit.at poftea oua 
ipfa aceto macerata in tantum emolliuntur , ut per annulos tranfeant . 
Suntoua quibufdam gemina, quz binis conftant uitellis. Hi neinuicem 
confundantur , facit in nonnullis prztenue quoddam feptum albuminis 
medium: aliis uitelli contactu mutuo fine ullo difcrimine iunguntur.Gal- 
linas aliquas & anferum iuuencas expertes adhuc coitus parere oua quz 
emlitux, id cft fubuentanea dicuntur, uifum fzpius eft : funt hac fterilia 
& minora , ac minus iucundi faporis, & magis humida quàm ea qux fce- 
cunda gignuntur,fed plura numero. hu iid conum craffefcere incubatio- 
ne auis non poteft:fed tam cádida quàm lutea pars fimilis fibi perfeuerat. 
Pariunt genus id oui plures aues,& maxime quz non uolaces funt aut ad- 
unczfed multiparz ut gallina & perdices,colübe, auoues,aníeres & uul- 
panferes.Redditur uero ouum fübuentaneum illud feecüdum, fi prius co- 
cat auis,quz fubuentaneum ouum fert, quàm ouum ipfum à luteo in can- 
didam ambiente partem proficiat.Ita enim fit,ut fubuentanea oua feecun- 
da reddantur:at fi iam candidà receperunt humoré,fieri non poteft ut füb- 
Os4zrpI»ri4 uentanca in foecunda mutentur. Sunt qui hypenemiailla oua, zephyria 
nominant, co quód uerno temporc aucs flatus illos faecundos ex fauonio 
recipere uideantur . Celeriter magna pars auium, & impletur, & oua fub- 
uentanca 
G 
H 
