50 



(Tó awb roï) appfvoc .... [uptZópivov : het aandeel van het roanne'jen — 

 gelijk Prof. van der hoeven de vertaling van aubert en v> immer ver- 

 betert, die achter het zooeven teruggegevene nog voegen : »indem e s 

 sich theilt" — eene bijvoeging, waarvan zij zelven waarschijnlijk even 

 weinig den zin hebben verstaan als iemand , die haar leest.) 



Wil men inzien , wat hier eigenlijk door aristoteles is bedoeld , zoo 

 neme men zijne denkbeelden omtrent de door het vrouwelijk organisme 

 geleverde afscheiding te baat. Het wijfjen der vivipara levert volgens 

 hem geen ei , maar in de katameniën ziet hij eene afscheiding , aan het 

 sperma des mannelijken diers beantwoordende , hoewel a. h. w. van minder 

 gehalte, omdat daarin het levensbeginsel (// rijc ^v^ijc apX'l) ontbreekt 

 (Lib. II, § 40); en die afscheiding is het, welke, terwijl het mannetjen 

 het (actieve) bewegingsprincipe levert , in de (passieve) stof voorziet. En 

 door het vast worden (stollen) van deze vloeistof wordt de aanleg van het 

 embryo geleverd. Of — gelijk Lib. II, § 5ó staat — «het sperma be- 

 werkt een zich*amenvocgen van het zuiverste in de afscheiding van het 

 wijfjen." Örav ft' tXSty rö nirkpiut airb toïi appfvoc rSv aircpfia npuïi- 

 fiiviov (Tiirinri)m rb KaSapotrurov tou TrtptrroJjuarot;.) 



De oorsprong van akistoïeles' vergelijking schijnt mij hiermede vol- 

 doende verklaard , om te doen uitkomen , dat zijne theorie met eene hy- 

 pothese als die van bisschoff niet behoort te worden gelijkgesteld. 



8 ) Pag. 25. Een gelijk oordeel, als hier (uit zijn «Methods of study 

 jn natural history." Boston, 1864) werd aangehaald, is door agapsiz 

 uitgesproken in zijn «Essay on Classification, London 18-59, p. 302: 

 «Men kan niet zeggen, dat door aristoteles ergens eene geregelde Mas- 

 sificatie is uiteengezet. Voortdurend spreekt hij van meer of minder uit- 

 gebreide groepen onder eene gemeenschappelijke benaming , welke groepen 

 door hem klaarblijkelijk als natuurlijke afdeelingen worden beschouwd. 

 Nergens echter is door hem de overtuiging uitgesproken , dat deze groe- 

 pen op zoodanige wijze zouden kunnen gerangschikt worden , dat daardoor 

 de natuurlijke verwantschap teruggegeven werd." 



9 ) Pag. 26. Een aantal plaatsen , die als bewijzen kunnen dienen voor 

 het hier opgemerkte kan men bijeengesteld vinden bij meijek, 1. c. , pag. 

 102 — 106 in het oorspronkelijke — de vertaling pag. 106 — 110. 



Iu ) Pag. 30. Men dient hierbij de geheele opvatting van den bloed- 

 stroom door aristoteles in aanmerking te nemen Eene circulatie kent 

 hij niet; en hij meent, dat de vaten, die het gedigereerde ("gekochte", 

 aub. en wimm. — akistotei.es bedient zich steeds van het werkwoord 

 ■Jtfirrio) — bloed naar alle ligchaamsdeelen voeren, en daarin eindigen, 

 al dunner en dunner worden, en ten slotte zóó naauw , dat het bloed, 

 als zoodanig, daardoor niet meer uitstroomen kan. Vooral verdient de 

 bijvoeging onze aandacht, dat nu alleen de uitschciding van vocht, die 

 men iiïpwra noemt, tut .stand komen kan, en dit vooral dan, wanneer 

 het ligchaam warm is, en de vaten zich verder openen" 



