iy 



menschelijk ligchaam wel geene andere bronnen heeft 

 gehad, dan de berigten aangaande de inbalsemin- 

 gen, en het slagveld — dat, in één woord, zijne 

 ervaringen meer die van lijkopeningen zijn dan die 

 van eigenlijke anatomie. Voeg daarbij de waar- 

 schijnlijkheid , dat hippocrates evenmin menschen- 

 lijken had bestudeerd, en dat het, 450 jaren later, 

 door galenus nos* niet werd ffedaan. 



Maar , moge men hieruit veel verklaren van het- 

 geen aan aristoteles onbekend gebleven is, zijne 

 onjuiste opgaven verdedigt het evenmin als cuvier's 

 vergoelijking van dit zelfs door hem erkende feit, 

 dat de meerderheid zijner navolgers nog slechter 

 waargenomen heeft. Dat (om slechts iets te noe- 

 men) het hart , hetgeen hij — het zij hier ter loops 

 aangemerkt — als oorsprong der peezen (vevpa) aan- 

 nam , niet ligt » hooger dan de longen , ter plaatse 

 waar de trachea zich in tweeën vertakt," kon hij 

 toch weten , evenzeer als dat b. v. de menschelijk e 

 nier niet «gelapt is als die van het rund." 



En wat kon er worden van biologische beschou- 

 wingen , waar aan den grondslag' der anatomie zóó 

 veel ontbrak. Op dat gebied deed dan ook het zoe- 

 ken naar » eind-oorzaken" , niet zelden gevonden in 

 krachten (gelijk vooral de warmte) , die men niet 

 kende en waarvoor de hulpmiddelen van onderzoek 

 veel later eerst zouden worden verschaft , dwalingen 

 op dwalingen hoopen, en resultaten verkrijgen, waarin 

 van de inductieve methode geen spoor meer te her- 

 kennen was. 



Wil men een enkel voorbeeld? 



Wanneer eene vrouw , lijdende aan zekere ziekte 

 (lewes maakt er scharlakenkoorts van) in eenen 



