18 



Maar aristoteles kent er de oorzaak van : opdat het 

 bovendeel des ligchaams lig't zij , en de mensrli dat 

 gemakkelijk drage , heeft de natuur de groote massa 

 van het bovendeel weggenomen en naar de benedenste 

 deelen verlegd : daarom zijn deze vleezig en boven- 

 dien tot het zitten geschikt ; waaraan de mensch — 

 in tegenstelling van het viervoetig gedierte , dat kan 

 blijven staan zonder moede te worden ! — behoefte 

 heeft. Maar door deze inrigting is dan ook al het 

 beschikbare materiaal opgebruikt en er blijft niets 

 overig; voor een' staart! 



Belagchelijk , niet waar ? Ik zal het u niet te- 

 genspreken , maar u alleen het oordeel herinneren , 

 dat men na 2250 jaren over een goed deel onzer 

 veel geprezen hedendaagsche wetenschap uitspre- 

 ken zal. 



Voor een deel kon intusschen van aristoteles wel 

 niet anders worden verwacht. De beoefening der 

 menschelijke ontleedkunde , die grondslag van alle 

 verder ontleedkundig onderzoek , werd door de heer- 

 schende denkbeelden van den tijd , waarin hij leefde , 

 in hooge mate bemoeijelijkt ; en een volledig onder- 

 zoek schijnt van die zijde tot de onmogelijkheden te 

 hebben behoord. En - — ■ al zijn de meeningen over 

 dit punt ook thans nog* verschillend — het feit , 

 dat hem b. v. de spieren en hare werking volstrekt 

 onbekend zijn gebleven, dat hij van de beteekenis 

 der zenuwen , waarvan er een paar door hem be- 

 schreven zijn , evenmin iets begreep als van het be- 

 staan van een zenuwstelsel 1 ), dat er tusschen slag- 

 aderen en aderen nimmer door hem wordt onder- 

 scheid gemaakt, schijnt het niet de meening te be- 

 vestigen , dat aristoteles voor zijne kennis van het 



