14 



den afgeleid , omdat ze logisch zijn verbonden , — 

 wijst de leerling- als eenigen grondslag van volledige 

 erkentenis volledige ervaring aan ; en het gevaar 

 der Platonische methode , het over het hoofd zien 

 van feiten en het afleiden van een overijld besluit 

 uit weinige gegevens, ontgaat hem niet. 



Is het te verwonderen , dat men , bij den inderdaad 

 kolossalen omvang' zijner kennis, voor de juistheid 

 zijner inzigten a. h. w. het bewijs , aristoteles den 

 *> vader der inductieve wijsbegeerte" heeft genoemd? 



Toch zou ik , ondanks dit alles , vreezen , dat men 

 zoo sprekende , schuldig wordt aan groote vooringe- 

 nomenheid. Aristoteles is geenzins zonder voor- 

 gangers geweest. Nog daargelaten , dat het onbillijk 

 is , met cu vier hen te beschuldigen van onwetend- 

 heid , wier werken voor ons moeten zijn verloren 

 gegaan; er zijn er — ik wil slechts wijzen op 

 socrates — van wien wij met zekerheid weten, 

 dat reeds in hunne leer de kiem gevonden wordt der 

 methode , later door aristoteles opgevat met al de 

 kracht van zijn genie. 



En dan — bij al de scherpte , waarmee de eischen 

 der inductieve methode door hem zijn uiteengezet , 

 bij al den nadruk , waarmee hij heeft verlangd , dat 

 toch » in elk geval aan de waarneming zou worden 

 gehoor gegeven boven de theorie" — hoe vaak blijkt 

 hij de toepassing zijner methode te hebben uit het 

 oog verloren ! 



Is hij niet, de » werkzaamheid van het weten- 

 schappelijk scepticisme" ontberende , als voorgegaan 

 in het veronachtzamen der waarneming, die hij zoo 

 aangeprezen had ; en heeft hij niet maar al te zelden 

 daaraan de noodigê voorzigtigheid besteed en de een- 



