dat de aan zichzelven terug-gegeven wetenschappelijke 

 mensch , met al wat in hem is , in opstand geko- 

 men , vergeet , dat hijzelf de schuld draagt zijner 

 slavernij , en , in nieuwe overdrijving vervallende , de 

 verdiensten van zijnen vroegeren meester, zoo veel 

 hij kan, verkleint. Wie is 'er, die niet aanstonds, 

 op welk gebied hij zich bewege , voorbeelden dezer 

 dubbele overijling aantewijzen weet ! 



Maar niemand ook , wiens geschiedenis (want die 

 van iemands denkbeelden is immers zijne geschiede- 

 nis) meer de waarheid van het bovenstaande bewijst , 



dan ARISTOTELES. 



Hadden zijne eerste navolgers zich niet bepaald 

 tot de bloote verklaring zijner schriften , maar ook 

 getracht, dwalingen daarin voorkomende te verbete- 

 ren en het ontbrekende , zooveel zij konden , aante- 

 vullen ; al spoedig zien wij de commentatoren zich 

 vernederen tot maar al te wijdloopige verklaringen 

 woord voor woord ; er worden uittreksels gemaakt , 

 paraphrasen geleverd ; anderen daarentegen stellen 

 zich ten doel , de verwarringen optehelderen , die 

 zich in al die verklaringen van lieverlede hadden 

 opgehoopt ; de commentatoren worden zelven gecom- 

 menteerd. En Arabieren en Grieken deelen tesamen 

 den arbeid , telkens wederom nieuwe stof ontleenende 

 aan zichzelven. Moet het ons bevreemden , dat , in 

 het laatst der twaalfde eeuw , de » Commentator bij 

 uitnemendheid'' — gelijk hij werd genoemd — (hij 

 had trouwens in eene vertaling in het Syrisch zijnen 

 text gevonden , omdat hij het Grieksch niet magtig 

 was) verklaarde , » dat door amstoteles alle weten- 

 schappen tot den hoogsten trap van volmaking wa- 

 ren gebragt, dat de gansche gezigtskring van het 



