BECKWITH } TEXT AND TRANSLATION 361 
I aku Ja ke kamaaina, “ E ke kaikamahine, aole pela, aole au e 
haalele ana ia oula; aka, i manao ae nei au e huli i kokoolua no’u e 
hoe aku ai ia olua a pae i Lanai.” 
A no keia olelo a ka mea waa, i aku la o Waka i ke kamaaina o 
laua nei, “Ina o ke kumu ia o kou hele ana i kauoha honua ai oe i 
na mea a pau o kou hale ia maua; alaila, ke i aku nei wau, he hiki 
ia maua ke kokua ia oe ma ka hoe ana.” 
A ike ka mea waa he mea kaumaha keia olelo a Waka imua ona. 
Olelo aku la oia imua o na malahini, “Aole o’u manao e hoounauna 
aku ia olua e kokua mai ia’u ma ka hoe pu ana i ka waa, no ka mea, 
he mea nui olua na’u.” 
Aka, aole pela ka manao o ka mea waa e huli i kokoclua hoe waa 
pu me ia, no ka mea, ua hooholo mua oia i kana olelo hooholo iloko 
ona, e hele e kukala aku ia Laieikawai apuni o Molokai. 
A pau ke kamailio ana a lakou i keia mau olelo, haalele iho la ka 
mea waa ia laua nei, a hele aku la e like me ka olelo hooholo mua 
iloko ona. 
Ta hele ana, ma Kaluaaha kona hiki mua ana, a moe aku oia 1 
Halawa, a ma keia hele ana a ia nei, ua kukala aku oia i ka maikai o 
Laieikawai e like me kona manao paa. 
A ma kekahi la ae, i ke kakahiaka nui, loaa ia ia ka waa e holo ana 
i Kalaupapa, kau aku la oia maluna o ka waa, hiki mua oia i Pele- 
kkunu, a me Wailau, a mahope hiki i Waikolu kahi a ka Makaula e 
noho ana. ; 
Ta ia nae i hiki aku ai i Waikolu, ua hala mua aku ua Makaula 
nel 1 Kalaupapa, aka, o ka hana mau a ua wahi kanaka nei, ke 
kukala hele no Laieikawai. 
A hiki keia i Kalaupapa, aia hoi, he aha mokomoko e akoakoa ana 
ku aku la ola mawaho o ka aha, a kahea aku la me ka leo nui, “ E ka 
hu, e na makaainana, e ka lopakuakea, lopahoopiliwale, e na’lii, na 
Kahuna, na kilo, na aialo, ua ike au i na mea a pau ma keia hele ana 
mai nei a’u, ua ike i na mea nui, na mea liilii, na kane, na wahine, na 
kaukaualii kane, na kaukaualii wahine, ka niaupio, ke ohi, aole wau i 
ike 1 kekahi 01 o lakou e like me ka’u mea i ike ai, a ke olelo nei au, 
oia ka oi mamua o na kaikamahine kaukaualii o Molokai nei apuni, 
a me keia aha no hoi.” 
Ta manawa nae a ia nei e kahea nei, aole ij lohe pono mai ka aha, 
no ka mea, ua uhiia kona leo e ka haukamumu leo o ka aha, a me ka 
nene no ka hoouka kaua. 
A no ko ianei manao i lohe ponoia mai kana olelo, oi pono 
loa aku la ia iwaena o ke anaina, ku iho la oia imua o ka aha, a 
kuehu ae la oia i ka lepa o kona aahu, a hai hou ae la i ka olelo ana 
i olelo mua ai. 
